The Avatar

Synes du har valgt ein fornuftig framgangsmåte ved å prøve ut litt forskjellig. Å finne ut kva som er mest interessant er alltid vanskeleg, og ofte er trivselen meir avhengig av arbeidsplassen enn sjølve arbeidsoppgåvene. Mitt generelle råd er at i din situasjon så bør du fokusere på jobbar der det blir jobba i team, då det er mykje lettare å finne motivasjonen når det er fleire som dreg lasset saman. Som @leticia skriv så kan online testar være til hjelp for å kartlegge interesseområder. Husk berre å ta testane med ein god klype salt sidan du berre får dei store linjene. Merk også at mange av testane er betalingstenester, og etter mitt syn er det ingen grunn for å betale for ein slik test, særleg i din situasjon. Veldig grovt sett så er fyrste steget å prøve å finne ut om din interesse er dominert av "varme" verdiar slik som omsorg og anerkjennelse, eller om du har meir "kalde" verdiar retta mot teknologi og logikk. Du kan også fint være midt i mellom. Neste steg er ofte å finne ut kvar du er på skalaen i ønske om å har faste rigide rammer og system, opp mot motsettinga som er ønske om friheita til å gjere ting på nye måtar.

Om dei vinner fram med dette så vil bilbransjen kome etter og bli avgiftsfri ved at bilselgaren ikkje lenger selg bilar, dei vil gå over til å selge bilnøklar som ein kan ansjå som eit gåvekort, og at bilen et gratis å hente ut så lenge du har ein nøkkel som passar. Tviler på at dette er ein kamp som er verdt å kjempe. I beste fall så vinner dei fram, og vi får ei endring i avgiftsreglane slik at det ikkje lenger er tvil om at "gåvekort" er avgiftsbelagt.

Er einig i at med mindre det er kjøpt ein pakke eller det på anna måte er avtalt at du har betalt inn eit beløp som ikkje kan refunderast, så er det slik at den som urettmessig har mottatt pengar dei ikkje har rett på skal returnere pengane. At du med ein feil har betalt for mykje, og du har meldt inn feilen til køyreskulen er skuleeksempelet på ein situasjon der pengane skal tilbakebetalast så snart som mogleg. Med tanke på den tida og kostnaden det kan medføre å kreve inn pengane, så ville eg vurdert å forhandle med køyreskulen om det er noko du treng. Sjølv om du har tatt sertifikatet så kanskje det er relevant å ta hengersertifikatet? Har du nokre tusen til gode så kan det være eit alternativ å forhandle om å få bruke det uteståande beløpet til B96 sertifikatet utan å betale noko ekstra. Kostnaden for køyreskulen med å gi deg denne opplæringa, som mellom anna består av at du deltek på eit felles lastsikringskurs er minimal, og for køyreskulen kan det fort være meir attraktivt å gi deg ein kjempedeal for å få behalde pengane enn det er at køyreskulen må bruke tid på å møte opp i forliksrådet, kanskje også tingretten med både den arbeidstida som går med på ei slik sak, og ikkje minst negativ mediaomtale i tillegg til at dei blir tvungne til å betale deg tilbake uansett. Det er også relevant for deg å kreve forsenkingsrenter på beløpet etter at du har varsla ein frist for tilbakebetaling. Forenkingsrenta er for tida på 12,5% så det er sånn sett relativt lukrativt å nokre tusenlappar ståande hos køyreskulen til så god rente. Så om køyreskulen ikkje vil kome deg i møte ved å, helst betale deg tilbake heile beløpet omgåande, eller sekundært gi deg eit knall godt tilbod om ekstraopplæring utan ekstra kostnad for deg, så blir det potensielt kostbart for køyreskulen. Berre det potensielle inntektstapet om du finner på å stille opp i lokalavisa og advare andre mot å bruke denne køyreskulen som held tilbake pengane dine er potensielt mykje større enn disse få tusenlappane det er snakk om.

Fyrste spørsmål er kva du sjølv vil, herunder kva som motiverer deg. Dette er absolutt eit alternativ. Det negative er at dette er også det alternativet som krever størst eigeninnsats og at det vil ta litt tid før du faktisk kjem deg ut i arbeidslivet sidan du må fullføre bachelorgraden fyrst. Skal riktignok nemnast at som sjukepleiarstudent så er det ein del praksis som gjer at du får prøve deg ute på institusjon/sjukehus undervegs i studiane. Merk også at statistisk sett så er det omtrent 50% sannsynlegheit for at du treng litt meir tid enn normaltid på å fullføre graden, så ikkje bli overraska om du møter nokre hinder som gjer at du treng eit ekstra år før du har alt på plass. Dette er også eit god alternativ, ved å ta yrkesfag og få deg lærlingplass så kjem du deg også fortare ut i jobb sjølv om lærlinglønna ikkje akkurat er den beste. Vil her minne om at det også finnes noko som heiter "praksiskandidat", som gjer at ved å skaffe deg praktisk arbeidserfaring så kan du ta teorieksamen og fagprøve utan å gå via VGS. Regelen er at du må ha 25% meir praksis enn normalt utdanningsløp, sidan dei fleste fagbrev er 2 år på skule og 2 år i bedrift så må du vanlegvis skaffe deg 5 år med relevant arbeidserfaring. Arbeidserfaringa treng berre å være delvis relevant for yrket. Til dømes så kan du starte som assistent hos ein frisør der du fyrste åra koster hår og rydder i hyllene før du eventuelt prøver deg sjølv med saksa. Formålet er at berre det å være i eit frisørmiljø gir deg kompetanse. Frisør var berre eit eksempel, du kan også ta fagbrev som bilmekaniker på samme måte ved å starte som ufaglært assistent på eit bilverksted og etterkvart hjelpe til med meir og meir mekaniske oppgåver til du har nok erfaring til at du kan ta fagprøve og få eige fagbrev. Eg vil slå eit slag for dette alternativet sidan du her fortare kjem deg over i arbeidslivet. Litt arbeidserfaring gjer det også lettare for deg å få jobb om du seinare tek litt utdanning sidan du i det minste har litt arbeidserfaring å sette på CVen. Ein god og mjuk start kan være å prøve å finne deg ein deltidsjobb, slik at du får prøvd deg i arbeidslivet. Å høyre med ein lokal barnehage kan være ein veldig god idé, mange barnehagar sliter med å rekruttere menn, så berre det at du er mann kan gi deg eit fortrinn. Så lenge du er litt realistisk, og ikkje sikter for høgt så burde det gå greit å finne seg ein jobb også utan noko særleg på CVen. Spesielt om du ser deg ut jobbar som assistent eller medhjelpar, og kanskje at du også i fyrste omgong seier deg fornøgd med delttidsstilling berre for å få deg litt erfaring. Sjølv om slike strøjobbar ofte er populære blant studentar, så har du den fordelen at du fint kan jobbe på dagtid når mange av studentane er opptatt. Eit siste råd på vegen er at du jobber litt godt med å lage deg ein CV. Spør gjerne folk rundt deg etter råd. Sjølv om du ikkje har så mykje formelle ting å sette på CVen så har du garantert lært eit eller anna gjennom livet, og skaffa deg nokre erfaringar. Utfordringa er ofte å få formulert kva du har lært deg. Du nemner engelsk og historie? Har du lest mykje engelsk? Kanskje innafor eit spesielt interesseområde som gjer at du har litt betre ordforråd enn gjennomsnittsnordmannen? Tilsvarande med historie, noko spesielle epoker du har lest deg opp på? Korleis er datakompetansen din? Sjølv om du berre er på heilt gjennomsnittleg data-nivå for ein 30 åring, så er du nok likevel langt meir digital enn ein typisk analog 50 åring. Prøve å reflektere litt over kva du kan bidra med på ein arbeidsplass. Det er langt tyngre å søke jobb om det einaste du klarer å skrive på CVen er navnet ditt. Og sjølv om du ikkje har arbeidserfaring å vise til så har du heilt sikkert ting du er forholdsvis flink på, om ikkje innafor heilt vanlege ting som: organisert, lyttande, god på digitale verktøy, motivert, osv. Eg veit at dette er vanskelege ting å skrive om seg sjølv, men prøv likevel, og høyr med nokon som kjenner deg godt til å gi tilbakemeldingar på om det du har skrevet ned gjenspeiler deg godt.

Synes heller ikkje at vindmøller er spesielt stygge, særleg på avstand. Når eg var liten og var på sommarferie i Danmark så var nesten høgdepunktet på heile turen å sjå alle vindmøllene frå bilvindauget. På nært hold er det noko litt anna på grunn av dei store inngrepa med fundament og anleggsveg. I tillegg så skjønner eg at det er litt øydeleggande for ei utsikt som før vindmøllene var 100% urørt natur, men det er forholdsvis få stadar der det i dag er berre vindmøllene som er det einaste menneskeskapte i utsikta. Stort sett så er det alltids ei bygd, eit industriområde eller ein veg som minner deg om at sjølv om du er langt oppe på ein fjelltopp så er du ikkje så langt unna det menneskeskapte. Hatet mot vindmøller er nok i all hovudsak psykologisk der ein lar seg irritere mykje meir av akkurat vindmøllene på grunn av det vindmøllene representerer, enn ein reagerer på andre menneskeskapte ting som ein kan sjå frå utsiktspunktet. I tillegg må det nemnast at vindmøllene ofte blir litt ekstra synlege fordi dei er i bevegelse og dermed fangar meir oppmerksomheit enn passive menneskeskapte ting som bygningar og vegar. Ein kunne nok også gjort tiltak for å dempe det estetiske uttrykket til vindmøller ved å male dei i fargar som går i ett med naturen rundt (men det hadde sikkert betydd meir fugledød om vindmøllene hadde vært kamuflasjefarga).

For å utbrodere dette med lovlegheita med provisjonslønn så er det ingen minstelønn i Norge, med unntak av nokre få utsatte bransjer der regjeringa har bestemt at tariffavtalens lønnsbestemmelsar som er framforhandla i den bransjen skal gjelde alle tilsette uavhengig av fagforeiningsmedlemsskap. Dette er bransjar som byggebransjen, reinholdsbransjen og restaurant/bar-bransjen. Det er likevel slik at arbeidsavtalen må være nokonlunde balansert om den skal være lovleg basert på avtalelova. Heriblant at dersom lønna er for låg så kan arbeidstilsynet gripe inn, dette er det som typisk blir kalla for sosial dumping der dei tilsette ikkje får ei levbar lønn for sitt arbeid. Ein arbeidsgivar som er den sterkaste parten i ein arbeidsavtle kan heller ikkje utnytte arbeidstakarens uerfarenheit eller nød til å inngå avtalar som er urettmessig til arbeidsgivers gunst. Typisk så vil ein arbeidsavtale med 100% provisjonsbasert lønn balanserast ved at arbeidstakaren ikkje får arbeidsplikt. På den måten vil arbeidstakaren stå fritt til å heller prioritere å jobbe hos nokon andre med timesbetaling utan å måtte stemple inn 7,5 time per dag utan garanti for lønn. Min personlege meining er at dersom ein blir låst til å følge fastsatte ringelister, så er det berre ein annan måte å låse arbeidstakaren til å utføre X antall arbeidstimar utan krav på lønn, som igjen vil tilseie at arbeidsavtalen kan være ulovleg. Om du må ringe dei fem fyrste på lista sjølv om det er usannsynleg at du får eit salg berre fordi arbeidsgivar vil at du skal gjere det, så er dette (etter mitt syn) tid der du står til arbeidsgivers disposisjon og dermed har rett på godtgjering for, enten timesbetaling eller ei fastlønn. Eg mistenker derfor at slike ringelister fort kan være konstruert for å redusere provisjonssalget ved at lista er fylt med 90% tull og tøys og berre 10% reelle salgsmuligheiter. Arbeidsgiver på sin side tener på at du som telefonselgar brukar av din arbeidstid til å vaske ringelistene der du logger kva nummer som er fråkopla, har bytta eigar, osv. Din arbeidsgiver kan vidareselge denne lista til andre telefonselgerselskap, og kan ta mykje meir betalt for lista etter at du som provisjonsbasert selgar har brukt gratis arbeidstid på å kvalitetssikre ringelista utan å få ei krone for strevet. Eg meiner heilt klart at heile poenget med å jobbe som selgar med 100% provisjonslønn forsvinn når du som selger ikkje kan nyttegjere deg av ditt selgertalent, heriblant at du ikkje får bruke din eigen vurderingsevne til å fokusere arbeidet ditt der du tenker det er mest innbringande. Ein del av jobben som selgar er ikkje berre det å ha evnen til å overtale kunden til å kjøpe, det handlar vel så mykje om å ikkje prioritere å bruke tid på kundar som mest truleg ikkje kjem til å kjøpe av deg, og heller fokusere innsatsen mot kundane som er på gli. Har du ikkje denne friheita til å vurdere kvar du bør prioritere din arbeidsinnsats så meiner eg at du skal kreve å få betalt for den tida der du godsnakker alle potensielle kundar, for jobben du gjer mot disse personane som forlater butikken utan å kjøpe tener ikkje du som selgar pengar på, men det kan hende arbeidsgiver tener pengar på dei ved at kunden kjem tilbake på eit seinare tidspunkt for å kjøpe etter å fått litt tid til å tenke over dine salgsargument. Det å selge annonseplass i eit magasin som heilt sikkert har dalande lesermasse på grunn av overgang til digitale media er no uansett eit vanskeleg oppgåve, opg det er nok også grunnen til at du ikkje blir tilbydd selgarjobb der heile eller store delar av lønna er fastlønn. Hadde arbeidsgivaren vært sikker på at 2-3 salg per dag var realistisk så hadde det vært null risiko å tilby selgarane provisjonen for 2-3 salg per dag som fastlønn. Når ein ikkje får det tilbodet så tyder det på at arbeidsgivar innser at det blir eit tapsprosjekt når det reelle salgstalet er 0-1 per dag.

Kan ikkje skjønne at det skal være eit problem å få tatt opp billån, særleg når mest truleg også har fått fyrste lønnsslippen som du kan legge fram for banken som bevis på fast inntekt

Kor nært ein bur naturområder som kan nyttast som rekreasjon er mykje meir avhengig av kvar du velger å busette deg, enn at naturen blir nedbygd. Busetter du deg i bysentrum så er det sjølvsagt større avstandar til urørt natur enn om du busetter deg meir landleg til. Busetter du deg i ytterkanten av ein tettstad som er i utvikling så kan du oppleve at skogen som du før hadde som nærmaste nabo blir nedbygd til fordel for nye bustadar etterkvart som byggefeltet utvider seg i takt med tilflyttinga, men det må ein nesten berre rekne med. Vil du ha urørt natur rett utanfor inngangsdøra så finnes det mange stadar der ein kan busette seg inn mot friområder som er "freda" for framtidig utbygging, men du finner sjølvsagt lite slike tomter i sentrale strøk. Eg synes også at det er ein viss ulogiskheit mellom ønsket om å finne urørt natur og kvar folk busetter seg. Til dømes Nordmarka i Oslo er eit fint rekreasjonsområde som er tilgjengelege for alle i Oslo på relativt kort reisetid. Men det er klart at eit rekreasjonsområde som blir benytta av fleire hundre tusen innbyggarar vil ikkje kunne forbli urørt natur så veldig lenge. Skal du gå på stadar der nesten ingen har vært før deg så må du stadig lengre innover i skogen og ut av stiane. Går du av t-banen på Frognerseteren så finner du sjølvsagt ikkje urørt natur heilt ved t-banesporet, men du treng ikkje å gå veldig langt for å kome deg vekk frå etablerte vegar. Men om alle turgåarane spring ut i lyngen ved fyrste anledning så tek det ikkje lang tid før heile det nærmaste området er nedtrakka og bærer tydeleg spor etter menneskleg aktivitet. Alle kan ikkje bu slik til at dei har naturen rett bak huset, men for dei som vektlegger dette meir enn nærheit til jobb, skule og butikkar så er det fint mogleg å finne seg bustad der det er urørt natur som berre du benytter som rekreasjonsområde, men då kan du ikkje forvente at det også passerer ein buss på framsida av huset kvar halvtime.

Jorda kan fint snurre utan ei sol ja. Men utan fjerne himmelobjekt som sol og stjerner så finnes det ikkje eit referansepunkt som gjer at rotasjonen kan observerast. Tidsbegrepa vi bruker er abstrakte og kan sjølvsagt i teorien definerast utifrå heilt andre parameter. Grunnen til at eit jord-døgn er (ca) 24 timar er at det denne tida jorda bruker på ei full omdreining. Jupiter er ein stor planet som snurrar mykje fortare enn jorda, nok som medfører at eit jupiterdøgn er på i underkant av 10 timar, på Venus er rotasjonen så langsom at eit døgn der tek 243 dagar. Det meste av livet på jorda er tilpassa syklusar på ca 24 timar, som til dømes søvnsyklusen. Men det er ingen universal regel om at vi skal være vokne i ca 16 timar og sove i ca 8 timar. I situasjonar der den vanlege rutinen blir avbrutt så kan ein fint våre våken i 24 timar utan å måtte sove i nesten 16 timar for å bli utkvilt. Tilsvarande i nordnorge når det er mørkt nesten heile døgnet no på vinteren så kunne ein levd heilt uvhengig av 24 timers klokka, men av praktiske omsyn så held ein på rutinar og tidspunkt gjennom vinteren til tross for at det i praksis ikkje spelar nokon rolle når ein søv når det uansett ikkje er dagslys å forholde seg til. Eg er ikkje uenig i at tida går sjølv utan sola, tida er ein konstant og utan sol eller stjerner så hadde vi funnet andre ting å definere tid utifrå. I dag definerer vi eit sekund som antall stråleperioder for Cs-atomet for at eit sekund skal være ein universal og vitenskapleg konstant, men grunnen til at vi har brukt noko så sært som Cs-atomet som konstant er at disse 9 192 631 770 periodene med stråling samanfaller godt med det vi før definerte som eit sekund utifrå ein tanke om at døgnet har 24 timar som kunne delast opp i timar, som kunne delast opp i minutt og som igjen vart delt opp i det vi kalla sekund. Tida går uansett, men tid blir også eit meiningslaust begrep om det ikkje er knytt mot ein ytre faktor. Djupvannsfisk som aldri ser sola og som er omgitt av vatn med konstant temperatur som er heilt uavhengig av årstidene har ingen observerbar døgnrutine. Tilsvarande med mennesker som som blir fengsla i isolat utan klokke og vindu mister fort tidssansen om ikkje ytre faktorar gir dei konkrete holdepunkt for tid. Folk som har blitt stengt inne i snøras eller liknande vil ofte feilrapporterte kor lenge dei sjølv opplevde å være fanga i mørket i ein ny situasjon. Minutt kan kjennast ut som timar, og timar kan gå som minutt alt etter situasjon. Likevel, så innfører det ei ny ulogiskheit om eit døgn var definert utfirå heilt andre forhold, som tida det tek å kaste ein stein 3 meter opp i lufta 10 000 gongar, og så bruke same benevninga når det dukka opp ei sol. Det gir heller ingen meining at Gud definerte sine dagar utifrå det som skulle bli eit døgn, for jordas rotasjon er ikkje konstant. Jorda mister stadig moment slik at kvart døgn blir 0,25 ms lengre enn det føregande døgnet. Over ca tre år så summerer dette seg til å bli ca eit sekund, noko som vi legg inn som skudd-sekund for å synkronisere klokkene med den faktiske jordrotasjonen, mykje på same måte som at vi må legge til eit ekstra døgn som skotår ca kvart fjerde år for å holde kalenderen vår synkron.

Ikkje i hopp, nødvendigvis. Sjølv om dødsulykker i hoppbakkane er sjeldne no i moderne tid på grunn av krav til hjelm og liknande, så skjer det støtt og stadig at hopparar tryner i bakken. Og vi som TV-sjårar får kose oss med å sjå fallet i reprise opp til fleire gongar medan hjelpemannskapet er i bakken og prøver å rette ut dei feilstilte kroppsdelane etter beste evne slik at personen får plass på båra. Det er heilt klart økonomiske interesser i å opprettholde eit faremoment i mange sportar, er ikkje utan grunn at dei dyraste tribuneplassane på Formel1 har godt utsyn til dei skarpaste svingane der det er flest utforkøyringar. Den aukande populariteten til MMA viser også dette. Sjølv om det ikkje er for alle, så er det ein stor nok andel som er villige til å betale store pengar for å sjå folk sloss så blodet sprutar og beina knekker, og grunnen til at ein får utøvarane til å stille opp er at det er godt betalt. Det er svært lenge sidan at toppidrett var sidestilt med frisk ungdom. I hoppsporten er ein plaga med at utøvarane har helsefarleg låg BMI fordi det er dei som er lange og lette som flyg lengst. Då moderne OL vart starta opp så var det ikkje ein gong lov å delta om du var profesjonell utøvar. Trening i sporten var nesten sidestilt med juks, idealet var generell god form frå arbeid. Det var fyrst utover 70 talet at utøvarar som tente pengar på sporten sin begynte å få stille opp, og OL i Seoul i 1988 var fyrste OL der profesjonelle kunne delta i alle greinene. Resultatet av dette vistes også godt på resultatlistene der det ikkje var heilt uvanleg at den som var best i spydkast også tok seieren i høgdehopp, i dag har ikkje ein toppidressutøvar sjans til å hevde seg i andre greiner (om dei ikkje er svært nært beslekta). Eg er i stor grad eining med deg at dagens sportregelverk tek vekk mykje av spenninga med sporten, og sjølv om eg ikkje synes vi skal gi frislepp på alt slik at dei som ønsker å dø unge for å få seg nokre få år i rampelyset ikkje får dope seg til ei tidleg grav, så hadde det i det minste vært ein meir ærleg sport om alt var lov. For det er ikkje heilt rettferdig at einaste måten å hevde seg internasjonalt er om du har nok pengar til å sleppe å ha vanleg jobb og ikkje minst til å kjøpe det nyaste og beste av utstyr.

Eg vil påstå at det ikkje stemmer. Heile definisjonen av ein dag er at jorda snurrer rundt slik at vi på jorda opplever at sola står opp og deretter går ned, og at det er dette vi kaller ein dag. Hadde det ikkje vært ei sol så er det i praksis ingen forskjell på dag og natt. Ein kunne sjølvsagt definert ulike tider, herunder kva som er ein dag basert på stjerner på nattehimmelen, men det forutsetter at det finnes andre stjerner (soler) i universet. Er det ingen lyskilde og himmelen er heilt svart heile tida så har vi ingen definerte dagar. I teorien kan vi sjølvsagt bruke timeglass eller liknande for å ha ei slags form for tidsangiving utan lys, men vår definisjon av tid er definert med utgangspunkt i sola.

Kan det være at Gud satte opp ein arbeidslampe i form av ei provisorisk sol, før den ordentlege sola vart sluttført på den tredje dagen som ein del av skaperverket? Litt som når ein ved husbygging trekker skøyteledning med arbeidslampe inn i huset fram til husets elektriske anlegg er installert? Ei anna forklaring (som gir meir logisk meining) er at jorda og vårt univers ikkje vart skapt frå ingenting. Altså at det alt var ei sol (og dermed dagar) når Gud starta på skaparverket. Det gir mykje meir logisk meining at Gud "ommøblerte" eit eksisterande univers til å bli ein passeleg heim for menneska han planla å skape, enn at alt kom frå ingenting. Eg er forøvrig heilt einig i at skaperfortellinga ikkje heng logisk saman, og då møter ein den logiske bristen om at enten er bibelen guds ord slik at mennesker ikkje kan tolke bibelen utan å tukle med guds ord. Eller så er ikkje bibelens guds ord, men heller guds intensjonar som menneska må tolke etter beste emne, som igjen betyr at det er ingen som med sikkerheit kan påstå å ha tolka bibelen rett.

Lovlegheita kjem heilt ann på formålet med overvåkinga. Heile kapittel 9 i arbeidsmilljølova omtalar slike kontrolltiltak. Kameraovervåking som kontrolltiltak ovanfor arbeidstakerane vil normalt sett berre være lovleg om det både er nødvendig begrunna i virksomheita, og det samtidig ikkje medfører uforholdsmessig belastning for dei tilsette. Om mulig så skal det benyttast kontrolltiltak som er minst mogleg belastande. Det å bruke kameraovervåkinga til avsløre HMS brot kan tyde på at kameraovervåkinga har blitt brukt til noko som det ikkje skulle brukast til. Dette kjem sjølvsagt ann på kva som er opplyst som formålet med kameraovervåkinga, men generelt sett så vil eit kamera som er satt opp for å avdekke tjuveri ikkje lovleg kunne brukast til å kontrollere om arbeidstakaren følger HMS krava. Det er høg sannsynlegheit for at dette er ugreit, jamfør krav til å hindre at personopplysningar havnar på avvege, og at det skal være rutinar som sikrar sletting innan gitte tidsfristar. Verksemda vil vanskeleg kunne hevde at dei har kontroll på at eit opptak som er overført til privat mobiltelefon blir lagra og sletta i samsvar med regelverket. At det er leiaren som har fått opptaket tilsendt er truleg innafor sidan leiaren vanlegvis vil ha tenestemessig behov for å få tilgang til opptaket. Det eine utelukker ikkje det andre. At den tilsette har blitt avslørt i å bryte HMS-reglane av eit overvåkingskamera som hadde anna formål fritek ikkje den tilsette for konsekvensar for dette regelbrotet. Men i tillegg så kan og bør dette meldast inn til datatilsynet, det kan føre til at bedrifta blir straffa for ulovleg bruk av kameraovervåkinga. Merk likevel at eg baserer meg på det som generelt gjeld for kameraovervåking. Det er på ingen måte ei umoglegheit at din arbeidsplass har eit tenestemessig og dermed lovleg behov for å kameraovervåke dei tilsette gjennom heile arbeidsdagen. Til dømes fordi arbeidet er så farleg at nødvendig å kontrollere at arbeidstakarane følgjer HMS-reglane. Til dømes så kan eg sjå for meg at eit industriområde med mange inngangsparti kan ha behov for å bruke kameraovervåking slik at ein kontrollør kan kontrollere og eventuelt stoppe tilsette som er på veg inn i farleg område utan hjelm og refleksvest.

Eg er ikkje ueinig, men vil legge til at det som gjer hogstfelt spesielt stygge etter at skogen er tatt ut er at skogen i dag blir tatt ut med store skogsmaskiner som gjer bakken gjørmete og med store søkk etter hjulspor som det er vanskelig å passere til fots. Når skogen vart planta for to generasjonar sidan så såg ein nok for seg å bruke hest og kjelke for å ta ut skogen. Hogstfelt er ikkje berre estetisk stygge, dei er også både vanskelege og til dels farlege å ferdast i. Det sagt så er det sjølvsagt uheldig om folk etablerer tur-stiar gjennom planta skog, ideelt sett bør turar for rekreasjon foregå i skogar som ikkje er planta for framtidig hogst.

Det er nok ikkje særleg lukrativt å investere i å levere krigsmateriell til ein stat som ikkje kan betale for seg. Det som blir spennande reint politisk er om oligarkane som no sitter på det meste av fri kapital i Russland kjem til å ruge på formuen sin i påvente at staten skal kollapse, eller om dei er Putinvenlege nok til å bruke sin formue på å subsidiere det russiske krigsmaskineriet. Gjer dei det siste så får dei stor politisk påvirkning på grunn av avhengigheitsforholdet som Putin får til oligarkane, men det blir dårleg med avkastning.