The Avatar

Det spørs litt kva ein legg i einsomheit. Det har aldri vært så enkelt som no å ha sosial kontakt. På 70 og 80 talet var det svært dyrt å ringe vennar og familie, og generasjonen før der måtte sende brev for å holde kontakten. Det var mange fleire som budde isolert ute på små øyer og langt oppe på fjellet før i tida. I dag bur vi mykje tettare på kvarandre, i alle fall når vi tek høgde for kor mykje fortare det i dag går å forflytte seg, enten det er å ta ferja i staden for å ro til fastlandet, eller køyre ATVen ned frå sætra i staden for å ta turen til fots. Spørsmålet er om det å bu isolert = einsomheit? For det treng det ikkje å være. Det var nok også slik at sjølv om du budde midt i Oslo for 50 år sidan, så er det ikkje sikkert du prata med alle som var rundt deg. Det var nok mykje slik som i dag der ein i hovudsak pratar litt med nærmaste naboane, og litt tilfeldig small talk. Det er kanskje lettare å stifte gode vennskap når ein bur isolert sidan ein då kanskje er ekstra flink til å sosialisere seg når ein endeleg treff folk igjen.

Når ein fyrst er inne på å regulere lysstyringa, kvifor ikkje gjere det slik at bremselysa dimmer ned når du står i kø utan å være bakerste bil? I dag kan ein innføre relativt mykje smart lysstyring med liten kostnad, noko som vel må være betre? Tenker f.eks. på nødblinken som ser ut som vanleg blinking om du berre ser bilen frå sida. Forstår at det i gamle dagar var praktisk å gi blinklysa fleire funksjonar, men i dag burde vel nødblinken være ei dedikert lyslist som blir oppfatta frå alle vinklar.

Det er ikkje så lett å kvantifisere dette, derfor høna og egget. Vi veit enkelt og greit lite om kor mange som sleit med ting før. Det er likevel ting vi kan lese ut av statistikken, som til dømes at ein del av nedgangen i trafikkdødsfall harmoniserer godt med økninga i sjølvmord. Her er det relativt beint fram å påstå at mange av dødsulykkene som ein før rekna som trafikkulykke i realiteten var sjølvmord. For dette er også eit område vi som samfunn har blitt flinkare til å differansiere. Mange sjølvmord i gamle dager vart misforstått eller dekt over som tragiske ulykker, mykje på grunn av at sjølvmord var tabubelagt. Det er god grunn til å anta at andelen psykisk sjukdom er relativt uendra, men i gamle dagar så var ein berre ein landsbyidiot eller ein bygdeoriginal om ein hadde litt mildare symptom. Det er derfor ikkje sikkert at evolusjonen er relevant om det ikkje er ei endring.

Har du samme holdning til gamle, sjuke, fattige, osv? Er mykje billegare å berre henrette alle som kostar samfunnet pengar.

Det går ann å gjere begge delar. Det blir uansett vanskeleg med boikott av USA om vi samtidig skal verne amerikanske bedrifter som har avdeling i Europa. Litt av hensikta med ein boikott er at arbeidarane skal finne seg andre jobbar, framfor å fortsette å tene pengar for eit amerikanarane selskap. Skjønner at det ikkje er like lett å bytte jobb, men forhåpentligvis blir det lettare ved at det dukker opp nye jobbtilbod i europeiske selskap etterkvart som dei amerikanske går konkurs. Poenget er å prøve å få til handling. Jo fleire amerikanere som merker det på lommeboka at Trump gjer ein dårleg jobb, jo større sannsynligheit er det for at noko skjer. Om boikotten rammer nokre få rike, eller mange i arbeiderklasse, går mykje for det samme.

@Ballalaika Eg las artikkelen, men konklusjonen om at faren for framtidig seksuell vold no plutseleg skulle være så stor at JHA må forvaringsfengslast heng ikkje på logisk på greip all den tid JHA ikkje har utført slik seksuell vold på dei 10 åra han har vært ein fri mann. Strengt tatt så er det gode haldepunkt for at det at JHA ikkje har begått nye overgrep etter at han slapp ut av fengsel er bevis for at JHA klarer å halde kontroll på lystene sine. Når han no blir låst inne på forvaringsdom så får han ikkje muligheita til å bevise at han er i stand til å gå rundt i samfunnet utan å gjere ein samfunnsfare. Einaste måten han kan sleppe ut av fengsel på er då ved å overbevise psykiateren om at han er "frisk", som igjen betyr at JHA på nytt er satt i ein posisjon der han berre har fordelar å hente på å lyge så det renner av han. Det er sjølvsagt begått ein gedigen tabbe ved at JHA ikkje vart dømt til 21 års forvaring i den opprinnelege dommen, og det var også ein tabbe at han fekk sleppe ut etter berre 15 år. Men eg klarer ikkje å sjå at JHA har blitt så mykje farlegare av at han no er dømt for begge drapa, når han etter berre 15 års soning vart vurdert som rehabilitert nok til prøvelauslating, og at han etter prøvelauslatinga ikkje har begått nye overgrep. Og det er ikkje som at politiet ikkje har forsøkt å finne noko han å ta han på i tida etter lauslatinga. Jamfør at politiet fant bilder og tekster som dei meinte var seksualisering av mindreårige, men utan å få han dømt for forholdet. Hadde politiet funnet "ekte" barneporno hos JHA, så må det vel være den enklaste sak i verden å ein domfelt barnevoldektsmann dømt for det?

Som også nemnt i tråden, disse tapperia tapper også andre leskedrikker. Den norske Pepsien blir tappa av Ringnes, så om pepsikundane går over til å kjøpe Solo eller Farris i staden for så blir produksjonsvolumet hos Ringnes uendra, og dermed blir også inntektene til både Ringnes og arbeidarane uendra. Einaste forskjellen er den delen av brus-prisen som er merkevarelisens ikkje blir sendt til hovedkontoret i USA. Om folk i Norge ikkje kjøper Pepsi, så får heller ikkje Pepsi selskapet inntekter frå Norge. Om ein norsk Pepsi-boikott fører til at vi i Norge sluttar å kjøpe all slags brus, så går det sjølvsagt utover norske arbeidsplassar. Men eg er heilt sikker på at dei kronene som kvar og ein av oss sparer på å ikkje kjøpe brus, vil bli brukt på andre ting. Men så lenge ein norsk Pepsi-boikott handler om at vi berre kjøper norsk brus så styrkar vi økonomien sidan alle pengane då blir værande i den norske økonomien. Tilsvarande med fast food. Om vi sluttar å handle på McD og BK så kan det gå utover norske arbeidsplassar hos disse amerikanske fast food kjedene, men om vi i staden kjøper burger og fries på andre gatekjøkken så vil sluttsummen bli lik ettersom disse andre gatekjøkkena vil kunne bemanne opp og opprette nye gatekjøkken for å ta unna den aukande etterspørselen. Om vi i Norge startar å handle på Jafs (eigd av norgesgruppen) så er ikkje det eit stort offer, både smak, kvalitet og pris hos disse gatekjøkkena er heilt på linje med smak, kvalitet og prisen du betalar på BK og McD.

Om USA angriper Kina så er NATO avtalen uansett irrelevant. NATO avtalen er som nemt ein forsvarsallianse, ikkje ein angrepsallianse. Så om USA angriper Kina så har vi ingen forpliktingar til å forsvare USA, ei heller fdet som kjem av kinesiske motangrep vil kunne utløyse artikkel 5 når det er USA som starta krigen.

Eg er ganske trygg på at den neste presidenten er meir normal enn Trump. Det som likevel er skummelt er at mykje av MAGA politikken kjem til å bestå også etter Trump, og den neste presidenten vil kunne benytte seg av langt friare fullmakter enn det som har vært normalt for amerikanske presidentar sidan Trump har "gått opp løypa" og bevist kva det er mogleg å sleppe unna med. Trump har gjennom sin dumskap eller kanskje sitt mot bevist at ein president ikkje treng å følge demokratiske prosessar, då presidenten i praksis har full råderett til å bruke alle føderale verktøy slik som presidenten vil, enten det er å bruke nasjonalgarden som ei personleg politistyrke eller det er å gi seg sjølv og sine samarbeidspartnarar strafferettsleg immunitet for brot på grunnlova. Eg ser ikkje på ein boikott av USA som ei straff, men med den uforutsigbarheita som Trump utgjer så er det innlysande at vi ikkje kan belage oss på amerikanske varer og tenester i framtida. Vi er heilt nøde til å finne andre handelspartnarar enn USA om vi treng forutsigbarheit, vi kan ikkje basere oss på å få viktige varer og tenester levert frå eit land som frå ein dag til den neste mangedobbler prisen ved å ilegge toll. Så uavhengig av om ein kallar det ein boikott eller ikkje, så er det openbart lite lurt å handle meir med USA enn strengt nødvendig.

Det blir sjølvsagt berre gjetting. Men eg trur at ein snakker om å gi USA ein tidsavgrensa råderett. Noko som vil bety at Danmark/Grønland mister suverenitet i den aktuelle perioden, men då i bytte mot ei gjenyting litt som ein leigeavtale. Ein Kypros liknande avtale trur eg vil være heilt uaktuelt, sjølv om det å måtte gi bort litt areal til USA er eit betre alternativ enn å gi USA heile Grønland. For Danmark/Grønland som har vært så harde på at Grønland ikkje er til salgs, så er det utenkeleg at dei skulle gå med på eit delvis salg.

Totalt sett så synes eg det er heilt på sin plass. JHA er den som burde fått dom på 21 år i fyrste omgang og ikkje berre 19 år som han fekk fordi retten antok at VK var hovudmannen. Basert på at JHA lokka, voldtok og drepte to barn i tillegg til å utan særleg med samvittigheitskvaler lot sin gamle venn sone lovens strengaste straff til tross for at JHA viste at VK var uskuldig, vil også tilseie at JHA alt då var så farleg at det ville vært rett å dømme JHA til forvaringsdom i den opprinnelege rettssaka. Eg er likevel av den oppfatting at JHA no har blitt utsatt for eit justismord, for at rettsvesenet skal få rette opp i gamle synder. Eg fell ingen tåre for at JHA no er dømt til to års forvaring, som då innebærer at han har blitt dømt til dei to åra som mangla på 19 års dommen opp til lovens strengaste straff, pluss at ein med forvaringsdom kan holde JHA innelåst i meir enn 2 år. Men eg synes det formelle grunnlaget for forvaringsdom er syltynt all den tid han har levd som ein fri mann sidan 2015 utan å ha begått nye voldtekter/drap. Ein forvaringsdom skal brukast der det er nødvendig for ivareta samfunnsvernet, og heilt konkret utgjer ein fare for å gjenta alvorlege voldsforbrytingar som seksualforbryting, friheitsberørving, ildspåsetting, og anna forbryting som krener andres liv, helse eller friheit. Sjølv om det no foreligg ein pedofilidiagnose, og at politiet har funnet seksualiserte tekster og bilder (utan at det var nok til å dømme han for barneporno). Så synes eg at det er søkt å hevde at ein person som i over 10 år har vært fri til drepe og voldta, no må ha forvaringsdom for å hindre han i å begå nye voldtekter. Eg meiner at denne forvarings-dommen skurrer litt på det juridiske plan. Og sjølv om eg ikkje har nokon samvittigheitkvaler for at JHA blir låst inne i lang lang tid som uformell straff for å ha begått to barnedrap, fått ein uskuldig dømt, og forøvrig holdt heile rettsvesenet for narr, så klarer eg ikkje å sjå at det er juridisk riktig med ein slik dom. Det einaste juridiske haldepunktet eg kan finne for forvaring no så lenge etterpå, er dette med friheitsberøving opp mot at JHA fekk VK dømt for noko han ikkje hadde gjort. Ein kan kanskje argumentere for at JHA gjennom å ikkje fortelle sannheita har latt staten friheitsberøve VK, og at denne viljen som JHA har utvist til å både lyge og opprehalde løgna er så samfunnsfarleg at det gir grunnlag for forvaring. Men så vidt eg kan lese ut av artikkelen så er det ikkje dette forvaringsdommen er basert på. Eg håper derfor at det blir jobba med å endre lova på ein slik måte at ein i framtidige saker har ein klar heimel for forvaringsdom. Ei enkel løysing slik som eg ser det er å lage ein eigen paragraf om det å med overlegg legge skulda for straffbare handlingar over på andre. Med ein slik paragraf så kunne ein betrakta det falske vitnemålet mot VK som eit uavhengig lovbrot og dermed dømt JHA i den saka uavhengig av dommen frå 2000 om drap og voldtekt. Eit anna alternativ er at ein kunne endra lova slik at ein ikkje reknar straffa som fullført ved prøvelauslating dersom den straffedømte får ny dom. For JHA som vart dømt til 19 års fengsel og fekk sleppe ut etter 15 år, så hadde retten i denne saka hatt mykje større handlingsrom om dei kunne tatt utgangspunkt i reelt sona straff på 15 år, for då hadde ein kunne dømt JHA til 6 år i fengsel, opp til maksstraff på 21 år. Denne nye dommen lukter veldig av at det vart litt knapt å berre dømme JHA til 2 år i fengsel på grunn av at han teknisk sett har sona ein 19 års dom, så derfor har retten på eit nokså tynt grunnlag hevda gjentakingsfare for å på den måten kunne kome seg rundt det faktum at det eigentleg ikkje er lov å dømme nokon til meir enn 21 år fengsel. Det er for meg heilt tydeleg at vi har eit lovverk som ikkje er særleg anvendeleg i situasjonar som denne ganske spesielle saka.

Dersom Kina angriper USA, og USA aktiverer artikkel 5 så er eg rimeleg sikker på at mesteparten av NATO kjem til å respondere til tross for at vi akkurat no har eit litt kjøleg forhold til USA. Det å ha kjølige forhold til NATO land er forøvrig ikkje noko nytt, vi har fortsatt Tyrkia som er eit NATO land som har eit forholdsvis annaleis verdisyn enn resten av NATO, noko vi mellom anna fekk sjå ved at Tyrkia holdt tilbake på NATO-medlemsskap til Sverige og Finland. I ein krig mellom USA og Kina, så er vi i Europa tross alt mest tjent med at USA klarer å forsvare seg. Det vil bli sikkerheitspolitisk veldig utfordrande for Europa om Kina får rotfeste i USA. Det kan være at enkelte NATO land er litt tilbakeholdne med å sende stridane i ein krig mellom Kina og USA dersom det ser ut til at USA klarer å holde stand ved hjelp av eigne soldatar. Men om kineserane stormer strendene i California og rykker austover mot Atlanterhavet så har eg vanskeleg for å sjå for meg at resten av NATO ikkje vil stille opp berre fordi vi er litt sure på Trump. Tross alt så har vi i lang tid hatt eit godt forhold til USA, og vi må nesten både tru og håpe på at vi igjen får eit godt forhold til USA så fort dei kjem under ny leiing eller i det minste endrer politisk kurs.

Russland er ei militær stormakt, sjølv om at Russland har blitt litt avkledd etter krigen i Ukraina så utgjer fortsatt Russland ein betydeleg militær motstandar. Om ikkje så hadde ikkje krigen kunne holdt på så lenge med all hjelpen som Ukraina har fått og fortsetter å få. Russland har (på papiret) eit betydeleg atomarsenal som i seg sjølv medfører at Russland er ei militær stormakt gjennom at det er ingen andre nasjonar eller allianaer som kan true Russland utan å sjølv riskere betydelege tap. Ein anna viktig faktor er at Russland har svært store personellressursar. Sjølv om ein kan stille store spørsmål rundt nivået på opplæring og utstyret til russiske soldatar, så er det utvilsomt at Russland er ei stormakt i menneskeleg kapital, og i alle fall om vi også tek høgde for Russlands villigheit til ofre menneskeliv i krig og konflikt. Om Russland no skulle velge å angripe Europa så er det riktig at Russland er sterkt svekka, men Russland har nok soldatar til å påføre Europa betydelege tap, særleg om dei russiske soldatane foretek eit overraskelsesangrep og deretter barrikaderer seg. Jo fleire soldatar ein nasjon har, jo mindre avgjerande er det at kvar enkelt soldat er godt utstyrt. Ein moderne soldat med automatvåpen utgjer åleine ein større trussel enn ein soldat med jaktrifle, men blir ein soldat med automatvåpen angrepet av 10 soldatar med jaktrifle så er det avgrensa kor mykje hjelp det er med høg skuddtakt frå automatvåpenet.

Det med psykiske utfordringar er eit spørsmål om "høna og egget". Vi veit ikkje om det er samfunnet som fører til meir psykisk sjukdom, eller om vi avdekker meir psykisk sjukdom fordi vi er flinkare til å diagonalisere. Eg har ikkje spesielt store problem med at lærarar blir oppfordra til å ikkje bruke mannleg og kvinneleg kjønnsorgan i undervisningssamanheng. Det er openbart mykje meir presist å bruke penis og vagina. Så sjølv om eg er litt konservativ på dette området og meiner at mannleg og kvinneleg kjønnsorgan burde være sjølvforklarande, så ser eg at for den oppveksande generasjonen som blir eksponert for utrykk som kvinneleg penis og mannleg vagina kan bli forvirra om ein lærar berre seier kvinneleg kjønnsorgan og antek at alle i klassen forstår det som vagina. Etter mitt syn så treng ikkje seksualundervisninga i skulen å ta for seg kjønn i det heile tatt, eg trur at det å snakke om kjønn kan virke mot sin hensikt, då elevar som ikkje deler læraren/skulens syn på kjønnsinndeling fort kan konkludere med at læraren ikkje har kunnskap og dermed nekter å også høyre på resten av undervisninga. Det viktigaste formålst med seksualundervisninga er å informere om korleis sex fungerer, og kva negative følger ein kan oppleve etter seksuell omgang både når det gjeld uønska graviditet eller kjønnssjukdommar. I tillegg skal ein gjennom seksualundervisninga fortelle om kva som er naturleg utsjåande på kjønnsorganet, og kva som er teikn på sjukdom som må følgjast opp. Klassisk sett så sa ein også kva kjønn som hadde kva kjønnsorgan, men reint objektivt sett så er det ikkje nødvendig å seie noko om kjønn for å kunne gi god seksualundervisning.

Det et to måtar å bruke boikott til politisk påvirkning. Eit av dei er å ramme den økonomiske eliten slik at dei utøver politisk press slik du seier. Men den andre er å ramme økonomien til vanlege arbeidsfolk slik at det et dei som legger politisk press.