The Avatar

Største kneika er ofte at dei fleste seriøse bedrifter i dag har ganske strenge kvalitetskrav, som igjen fører til at det blir for usikkert å inngå avtalar med bedrifter i oppstartsfasen. Nyoppstarta bedrifter med låg eigenkapital, få tilsette og ingen leveringshistorikk har enkelt og greit ikkje høg nok leveringssikkerheit til at etablerte bedrifter tek sjansen på å bruke nyoppstarta bedrifter til viktig arbeid, kostnadane dersom det nyoppstarta firmaet ikkje klarer å oppfylle sine forpliktingar er rett og slett for høge. Kvifor det har blitt slik er nok veldig samansatt, men eg trur nok at ein av grunnane til at det har blitt slik er at terskelen for å gå til erstatningssøksmål for manglande kontraktoppfylling, kostnadssprekk, osv har blitt mykje lågare. For ei lita nyoppstarta bedrift så hjelp det ikkje å klare å levere 95% av prosjektet til avtalt tid og avtalt pris, når ein blir saksøkt og dømt til å betale verdien av dei gjenståande 5% i erstatning frå ein tom eigenkapitalkonto. Før i tida så var ein nok meir uformelle og mindre kravstore, der ein i større grad såg verdien av å etablere langvarige forretningsforbindingar og derfor var villig til å ta litt risiko ved å satse på nyoppstarta bedrifter. For gevinsten med å satse på nyoppstarta bedrifter er at ein lett kan sette seg i posisjon til å bli firmaets viktigaste forretningspartner.

Er heilt ueinig. For det fyrste så er det viktigaste for trådstarter å ha jobb, så det å takke ja til ein jobb for å ikkje risikere å bli ståande heilt utan jobb dersom ein ikkje får den andre jobben er godt innafor. Også reint samfunnsøkonomisk så kan det ikkje være slik at folk går rundt arbeidslause for å kunne kaste seg på draumejobben om den dukker opp. Av og til så må ein ta til takke med den jobben ein får og som gir inntekt. Vil også presisere at mitt forslag om å takke ja til fyrste jobben for å sikre seg i påvente av om det blir noko av den andre jobben var under føresetnad av at ein får fyrste jobben med prøvetid slik at ein har kort oppseiingstid. Ein må sjølvsagt forholde seg til den arbeidsavtalen ein har inngått, og det avtalen seier om oppseiingstid. Då er det opp til kvar enkelt arbeidsgivar å vurdere kost/nytte av den avtalen som ein tilbyr. Om ein tilsetter folk med 6 månedars prøvetid for å kunne avslutte arbeidsforholdet tidleg om det ikkje fungerer med den nytilsette, så er det ein pårekneleg risiko med gjensidige avtalar at det like gjerne kan være den nytilsatte som ikkje er fornøgd med jobben og som sluttar på kort varsel. Alternativet er å tilsette folk med arbeidsmiljølovens minimum på 1 måneds oppseiingstid eller med 3 månedars oppseiingstid som er standarden i dei fleste tariffavtalar. Då sikrer ein seg stabilitet ved at den tilsette er låst til arbeidskontrakta til oppseiingstida, men med ulempen av at det både er vanskelegare og tek lengre tid å gi den nytilsette sparken om sjefen ikkje er fornøgd. Arbeidsgivarar som sitter med "klump i halsen" og er redd for at dei tilsette får seg betre jobbar andre plassar, har ingen andre å skulde på enn seg sjølv. Enklaste og beste måten å sikre at arbeidstakarane blir i jobben er å syte for at lønn og arbeidsvilkår er så gode at arbeidstakarane forblir i jobben. Har ein ikkje råd til å gjere jobben attraktiv, så har ein ingen moralsk rett til å forvente at arbeidstakarane ikkje ser seg om etter betre jobbtilbod. Som sagt så kan ein enkelt sikre seg stabile tilsette ved å tilby arbeidsavtalar med meir stabilitet. Ein kan til dømes fint avtale gjensidig oppseiingstid 6 månedar utan at det er urimeleg. På den måten sikrer ein seg at den nytilsette blir i jobben i minst dei avtalte 6 månedane, men ein løper sjølvsagt også risikoen ved at ein som arbeidsgivar er låst til den tilsette i seks månedar utan at ein kan gjere noko med det.

Kanskje litt off-topic? Nokon som veit korleis kvinnene blir ivaretatt gjennom rettssaken og i tida etterpå? Sjølv om dei er anonymiserte når dei må svare på veldig nærgåande spørsmål om kva seksuelle aktivitetar dei har både deltatt i og blitt utsatt for, så er det mange som kjenner identiteten deira sjølv om navnet ikkje står i VG. Tenker også på disse videoane som blir vist. Sjølv om media ikkje får være tilstades ved visning av video-bevisa så begynner det etterkvart å bli mange personar som ikkje berre har sett på disse intime opptaka på storskjermen i rettssalen, men dei har nok også hatt fullt fokus på å studere bilde for å kunne gjere seg opp ei meining om korleis videoane skal forståast. Tenker då særleg på at alle som ser på filmane fokuserer nok veldig på å sjå etter teikn på kropp og ansikt som kan gi opplysninga om kvinna er våken eller sovande. Når rettssaka i tillegg har så stor mediadekning, og attpåtil er det fleire av offera som er kjendisar eller halv-kjendisar som gjer at mange er ekstra interessert i å spekulere i identiteten til dei som forklarer seg, så må vel belastninga for offer være enorm? Sjølv om det kanskje ikkje eigentleg skal ha så mykje å bety, så er det vel nesten eit større overgrep å sitte i rettssalen saman med dommarar og advokatar som stirrer på din nakne kropp på storskjerm, enn det var å bli filma utan å vite om det? Skjønner at ein må legge fram bevismaterialet for vurdering, men dette er opptak som mest sannsynleg berre er Marius sjølv som har sett før politiet konfiskerte materialet som bevis. Og sjølv om ein prøver å holde talet på personar som har sett disse videoane til eit minimum ved å ikkje tillate journalistane å være til stades, så er det vel fort 50+ ulike personar som no har sett videoane fordelt på datateknikkere, politietterforskarar, advokatar, dommarar, osv? I tillegg så må vel offera ha ein voldsom skrekk for at materialet skal bli publisert? Enten ved ein saksbehandlingsfeil, lekkasjer frå politiet, eller kanskje mest sannsynleg, at disse videoane alt finnes i private hender fordi Marius har sendt videoar til kompisar. Det er heller ingen garanti for at politiet har kontroll på alle kopiane slik at videoane blir sletta. Marius kan fort ha ting lagra på stadar som politiet ikkje veit om, enten det er ein minnepenn som politiet aldri fant eller at det er lasta opp i ei skylagringsteneste som politiet ikkje viste om at Marius har. Det er vel ikkje utenkeleg at disse kvinnene som er offer i saka får det vanskelegare no i tida etter rettssaka enn dei hadde det før dette vart ei sak ettersom "alle" går rundt og veit så mange detaljar om saka?

I enkeltståande roller så er det eigentleg viktigast med god casting for å finne rett skodespelar til rolla. Det som kjenneteikner ein objektivt dyktig skodespelar er at den som er dyktig nok kan portrettere nesten alle typer roller. Til ein TV-serie eller film så kan det fungere veldig godt å "type caste" dei rette folka som meir eller mindre er seg sjølv. Som til dømes skodespelar Danny Trejo, eg er litt usikker på eksakt kor objektivt dyktig skodespelar han er, men at han kan portrettere ein hardbarka kriminell er det ingen tvil om. Sjølv om han sikkert har prøvd seg i andre roller så kan eg ikkje huske å ha sett han portrettere som "good guy". Fun fact om Trejo er at han starta "karrieren" som hardbarka kriminell som har sona mange år i fengsel før han vart lovlydig og fekk med seg nokre andre fengsels-kompisar som leigde seg ut til å som statistar når Hollywood trengte truverdige kriminelle og innsatte til sine produksjonar. Trejo har nok ikkje den objektive tyngden til å vinne Oscar, men det treng ikkje å bety noko så lenge han er dyktig i den nisja han har valgt å fokusere på.

Eg trur nok at det koker mykje ned til at det som ein enten kaller søppel eller geni-erklærer, i utgangspunktet held høg objektiv karakter. Om du samanlikner TV-serien For All Mankind med morfars amatørvideo frå turen til Lanzarote i 92, så skal det mykje til for å kalle den proffe TV-serien for objektivt søppel. Uansett om kva ein synes om serien så er det nokre objektive kvalitetar ved at det ikkje er filma lange sekvensar utan å ta av linsedekselet slik at skjermen er svart og ein berre har lyden. Det blir likevel meiningslaust å skulle vurdere alle seriar som gode berre basert på at dei er proft laga, så når ein kallar ein slik serie for søppel så har ein i praksis nullstilt skalaen for å kunne differansiere i nyansane av TV-seriar som har gjenomgåande høg produksjonskvalitet.

Det er svart/mørk emalje på innsida. Einaste unntaket er heilt øverst på kanten der gryta er i kontakt med lokket. Mistenker at det er fordi friksjonen mot lokket ville slitt vekk eventuell emalje der. Kan kanskje også tenke meg at det ikkje er heilt gunstig å ha ein skøyt mellom den innvendige og utvendige emaljeringa med sidan det då blir ei svakheit i emaljen.

Har hatt den nokre år, men den er ikkje i dagleg bruk. Vil anslå at i snitt bruker eg den 1-2 gongar i måneden til å langtidskoke kjøtt. Typisk at eg lager ei ei litt rustikk gryte der eg startar med å brune bitar av grytekjøtt i botnen av panna, før eg tilsetter rotgrønsaker og gjerne grovhakka tomater før eg setter heile gryta med lokket på inn i steikeovnen der gryta får stå å godgjere seg i fleire timar. Det går ann å langtidskoke på kokeplata også, men då bør du røre rundt med jamne mellomrom for å unngå at det svir seg i botnen der det er varmast. Ved å sette heile gryta i steikeovnen så får du jamn varme og mindre fare for at det svir seg. Med lokket på så er det ingen fare for at det kokar tørt heller. Sidan det tek tid før heile gryta blir god og varm i steikeovnen så må du berekne god tid. Slik mat lagar eg stort sett berre i helga når eg har god tid og kan starte på middagen rundt lunsjtider. Sjølv om eg ikkje bruker gryta dagleg, så bruker eg den ganske hardt når eg fyrst bruker den, noko som inkluderer at eg vasker den i oppvaskmaskin som tidlegare nemt. Ikkje bruker eg skåneprogrammet heller, køyrer på med intensivprogramet og med ekstra høg temperatur. Så langt vises det ingeting på gryta, ikkje ein gong på skruen som held handtaket fast i lokket har eg sett antydning til rust.

Har ein slik sjølv, berre at den har merket Brimi (reknar med at det er samme produsent som hadde ein profileringsavtale med Arne Brimi, for min ser kliss lik ut). Denne er emaljert, så det er ingenting å brenne av. Rådet er å vaske den før fyrste gongs bruk. Generelt er det også anbefalt å ikkje utsette emaljerte gryter med for høg varme utan innhold. Sjølv om det skal ein del til så kan du riskere at emaljen sprekker opp om den blir for varm, og då særleg når gryta er glovarm før du dumper 2 liter med iskaldt vatn rett i gryta. Så det må du ikkje gjere. Eg vasker min i oppvaskmaskin, lokket også. Etter bruksanvisninga så meiner eg på at det står berre handvask, men livet er for kort til å vaske for hand så også jerngryta går i oppvaskmaskina. Emalljeringa beskytter uansett mot vanninntrenging og rust.

Ta kontakt med den aktuelle banken. Ei løysing som dei kan bruke er å sende eit rekommandert brev, då må sambuaren din legitimere seg hos post i butikk for å få henta ut brevet, når posten skanner passet så er det godt nok for banken som identifikasjon. Som personleg anekdote så er det ikkje alltid det fungerer, har sjølv prøvd dette når eg skulle opne ny bankkonto i ein bank som ikkje har lokalkontor. Den gongen så kontrollerte den tilsette passet mitt manuelt utan å skanne passet inn i systemet, og då fungerer det ikkje. Det skal også være mogleg å identifisere deg ved å fysisk møte ein banktilsett der du viser fram passet og den banktilsette verfisierer at det er rett person som har det aktuelle fødselsnummeret. Den banktilsette kan då legge inn bekreftelsen neste gong ein er på kontoret. No er det ikkje så ofte du treff på bankfolk som er på jobb på ein laurdag, men du kan innimellom kome over at banken står på ein stand under eit arrangement eller liknande. Litt avhengig av kor mykje det hastar å få legitimert seg, så kan eg gi sambuaren ditt eit råd om å legge seg til vanen å alltid ha med seg passet, eventuelt oppbevare passet i bilen. Plutseleg så får ein eit uventa ærend og befinner seg ein stad der det er bank på ein kvardag, og då er det surt å ikkje få tatt legitimeringa også fordi ein har gløymt passet heime. Plutseleg blir han sendt på eit jobbmøte i nabobyen, han må dra til nærmaste sjukehus for ei undersøking, han får problem med bilen slik at den må inn til merkeverksted, osv. Så om det går fint å vente ein måned eller to, så kan det være eit godt råd å gå rundt med passet i tilfelle muligheita opner seg. PS. Akkurat no i veke 8 har dei fyrste fylka vinterferie, neste veke har resten av fylka i sør-norge ferie, og vi veke 10 har nord-norge vinterferie. Sidan bankane ikkje har vinterferie så kan det hende at akkurat no eller komande veke er ein gyllen sjans for å ta seg ein feriedag eller to.

Dette treng ikkje å være berre dystopisk, å lage KI som lærer berre frå ein avgrensa database er eigentleg ikkje noko nytt. Vi har til dømes lenge hatt mobil-tastatur som predikerer neste ord basert på din personlige skrivestil i epostar og SMS. Det store spørsmålet for meg er meir knytt til korleis denne teknologien blir brukt. Om ein bruker den for å "gjenopplive" tilfeldige avdøde brukarar så er det skikkeleg grotesk. Men igjen så spørs det på detaljane, som om den gjenoppliva profilen latar som den er i live eller om ein anerkjenner døden. For mange så er det ei trøst å ha eit bilde eller eit taleopptak frå den avdøde. Klisjeen er at ein aldri sletter siste talemeldinga i innboksa frå den avdøde. Om ein bruker denne teknologien "rett" så kan eg sjå ei trøstande rolle, ved at du til dømes kan skrive til den avdøde profilen at du vil høyre ein vits, og så får du ein tilfeldig vits tilbake som er formulert akkurat slik som den personen ville fortalt ein slik vits. Sjølv om det er uekte, så kan eg sjå ein liten trøst i å lese ei tekst som minner deg om ein person du savnar. Den etiske utfordringa med denne teknologien er at det er ingen som er einige i kva som er rett og galt. Facebook har enda ikkje funnet ei spesielt god løysning for korleis dei skal takle døde brukarar. Enkelte pårørande vil ha brukerprofilen aktiv for å bruke som minneside, andre vil at brukarprofilen skal eksistere som eit minne, men at den skal være låst slik at ingen kan skrive på den. For andre vennar og liknande så kan det kjennes som litt brutalt å fjerne personen som venn. Samtidig så er det ikkje heilt heldig at ein eller annan tidlegare kollega eller gammal skulekompis gratulerer folk med dagen mange år etter at dei gjekk vekk. Ekstra ille er det når ein i gratulasjonen legg ved ei lita helsing eller invitasjon om å møtast ein dag slik at det blir så veldig tydeleg at denne "vennen" har gløymt at vedkommande er død. Eit stort praktisk problem her er at det kan ikkje være opp til Facebook eller andre facebook-vennar å besteme om personopplysningane om den avdøde skal slettast eller ikkje, det er eit valg som berre dei pårørande kan ta. Min tanke er at dersom Meta tek i bruk denne teknologien, så må løysinga være heilt personleg, slik at det er berre er dei som har valgt å digitalt gjenopplive den avdøde som ser dei AI genererte innlegga, medan alle andre får sleppe.

Dei som treng institusjonsplass dei får institusjonsplass, utfordringa og problemstillinga er rundt kapasiteten på sjukeheimane er at mange burde fått plass tidlegare. I realiteten så er det økonomien som styrer, der flest mogleg får minst mogleg tenester. Fyrst tilbod om heimesjukepleie, så hyppigare heimesjukepleiebesøk, så kanskje tilbod om ei kommunal leilegheit som ikkje er institusjon men som likevel har litt betening som kan hjelpe til med enkel bistand. Institusjon kjem heilt til slutt og mange er då såpass redusert at dei uansett treng kontinuerleg hjelp. I "gamle dagar" då sjukeheimane var aldersheimar så hadde ein ofte på sy-stove og sløyd-sal på aldersheimen som dei gamle kunne bruke til hobbyprosjekt. I dag er bebuarane så reduserte at dei ikkje kan nytte slike tilbod. Det er fleire som tek til orde for at vi burde kome tilbake til glanstida der dei gamle fekk gode tilbod tidleg, der det å få tilkøyrt middag kvar dag var eit gode slik at pensjonisten kunne bruke heile dagen på eigne prosjekt og ikkje trenge å tenke på å bruke tid på å lage middag, og ikkje at tilkøyrt middag var ei nødvendigheit fordi den gamle ikkje klarer å lage middag sjølv, eller har blitt så dement at pårørande har klippt ledninga til komfyren for å forhindre brann. Om spørsmålet hadde blitt spissa mot kor mange gamle som døyr i eigen heim på grunn av manglande helsetilbod så er nok svaret at det er veldig få, sjølv om at det er ein del som endeleg får seg ein sjukeheimsplass etter å hatt ei ulykke i heimen, enten det er eit fall på badet eller ein brann på komfyren. Det at det er relativt få gamle som døyr i eigen heim på grunn av manglande helsetilbod er likevel ikkje til hinder for å meine at eldre burde fått mykje betre tilbod enn dei får i dag, noko som også inkluderer eit tilbod om å flytte til kommunal leilegheit i relativt ung alder i staden for å være "fanga" i sin eigen einebustad som ein knapt nok klarer å gå ut av, heilt til ein er så redusert at neste steg er ei seng på sjukeheimen. Dette handlar om kostnaden ved å tilby gode alderstenester, og om kva som er godt nok tilbod å få. Det har alt i mange år vært vanleg at eldre som har råd til det sjølv leiger inn tenester som vaskehjelp eller assistent, fordi behovet for hjelp ikkje har blitt så akutt at kommunen tek på seg å gi slike tilbod. Vil også legge til at det er ikkje alle eldre som ønsker eit spesielt godt tilbod heller, då det oppleves som å bli umyndiggjort at det til stadigheit kjem folk frå kommuna rennande inn i stova for å hjelpe deg å ta på sokkane, huske å ta tabletten din, eller varme opp middagen.

Sidan du ikkje veit noko om lønn i salgsstillinga, så veit du vel heller ingenting om tilsettingsavtalen? Om du får salgsjobben med 6 månedars prøvetid så er det heilt uproblematisk ettersom du då kan seie opp jobben med 14 dagars varsel for å begynne i vikariatet du vil ha. Det det kokar ned til er om du er villig til å ta risikoen på å vente på eit vikariat som du for det fyrste kanskje ikkje får, og som for det andre kan bety at du står utan jobb igjen etter at vikariatet er over. Eg tenker din alder også har litt betydning. Eg antek at du er relativt ung, men vil likevel nemne at at det er forskjell på å ta ei eit spennande vikariat som er viktig for framtidig karriere, om du er 25 år og har heile karrieren foran deg, eller om du har fylt 60.

Og ikkje minst manglande kjennskap til arbeidsmarkedet både no og i framtida. Det finnes også relativt unyttige utdanningar som likevel gi økonomisk meining. Du kan blant anna studere innholdsproduksjon for å bli influencer. Å være influencer et ikkje særleg samfunnsnyttig i seg sjølv, men betyr det så mykje så lenge influenceren genererer nok skatteinntekter til å finansiere seg sjølv? Får ikkje veldig mykje ut av kunst eg heller, men tenker nok at det er fornuftig at nokon kan leve av å lage kunst likevel. Det som er viktig er at det ikkje blir for mange som har dette som fulltidsjobb med statsstøtte.

Dette fungerer kanskje i USA der arbeidstakaren kan seiast opp utan grunn, men i Norge der vi har sterkt arbeidarvern så må referanser sjekkast før det blir gitt tilbod om jobb. Det er likevel heilt innafor å holde tilbake referansane til du er heilt i slutten av prosessen. Det er ganske vanleg at kandidaten relativt tidleg oppgir referansar for 2 eller 3 jobbar sidan, men held noverande arbeidsgivar tilbake til jobbtilbodet er forholdsvis sikkert. Dette er heilt naturleg sidan ein ikkje nødvendigvis vil at dagens arbeidsgivar får vite at du søker andre jobbar før det har komt så langt at du med rimeleg stor sikkerheit kjen til å seie opp. Vil også legge til at for den som skal tilsette så er dagens arbeidsgivar den viktigaste referansen. Ikkje berre fordi det er nyaste referansen, men også fordi mange av søkarane er berre jte etter jobbtilbod for å presse opp lønna i noværande stilling, og då er det ganske vanleg å ikkje ville fortelle arbeidsgivaren at ein har søkt på andre jobbar før ein kan slå jobbtilbodet i bordet for å kreve meir lønn. Om du no er ferdig med intervju så ville eg berre venta på lønnstilbodet. Normalt sett er det lurt å spørre om lønsnivået tidleg, for er lønna for låg så er det ikkje vits i å stille opp på intervju. Når du no har komt så langt og alt har brukt tid på dette, så er det berre å vente på tilbod. Husk at du kan alltid kreve meir på tilbodet du får.

Det er veldig få "tullestudier", dei fleste utdanningane har sin nytte. Utfordringa er meir at vi utdannar for mange i forhold til behovet. Litteraturhistorie er ikkje eit tullefag, for vi treng nokon som kan dette også, men vi treng ikkje årleg mange hundre med fersk mastergrad.