The Avatar

Risiko er sannsynlegheit ganger med konsekvens, og eg kan være med på tanken om at dersom det fyrst startar å brenne i eit batteri som er lada til 100% så blir konsekvensen litt større ved at batteriet då innheld meir energi enn eit tilsvarande batteri som berre er lada til 70%. Eg tviler på at det medfører særleg med praktisk konsekvens, og det er eigentleg samme greia med ein dieselbil. Tek det fyr i ein dieselbil med heilt full tank så er det meir brannenergi om heile bilen (inkludert tanken) brenner om, samanlikna med ein dieselbil som har 2/3 full tank. Eg kan også være med på at det er ein brannfare ved overlading av batteriet dersom overladingsvernet er defekt. Så skal du være veldig forsiktig av deg så kan det være eit poeng å alltid stoppe ladinga ved 70% slik at du aldri når eit batterinivå der det er fare for overlading, men overlading skal ikkje være eit problem på elbilbatteri. Om du har kjøpt deg ein stor batteribank på Temu så kan du kanskje risikere at overladingsvernet er fråværande eller mangelfullt, men det er i praksis ingen problemstilling med overlading på ein elbil. Prinsippielt så kan eg også være med på argumentet om at du betalar for heile batteriet og burde kunne benytte deg av heile batteriet, som til dømes ved at mange elbilar er litt vel optimistiske når rekkevidda blir oppgitt. Likevel, at batteriet ikkje har godt av å regelmessig ligge under 10% eller over 90% burde være velkjent for alle som kjøper elbil. Det han seier om at ein berre kan bruke halvparten av batterikapasiteten er sjølvsagt heilt feil, du kan fint lade til 100%, køyre til bilen kneler på grunn av lavt batterinivå, og la bilen stå i vegkanten med langlysa tent til batteriet her heilt, heilt utlada. Det er ikkje bra for batteriet i lengda, men du kan fint velge å gjere det. På samme måte som at du kan velge å køyre dieselbilen med eit turtall som står og stanger i turtallsperren, men det er openbart ikkje bra for bilen. Så ja, om du legg mykje godvilje til så har han nokre små poeng, men betydninga er sterkt overdreven. Startar det å brenne i batteripakken til ein elbil så må du rekne med at elbilen blir totalskada uavhengig av kor mykje energi som er på battericellene. For deg som bileigar så har det liten til ingen betydning om elbilens batteripakke fortsetter å avgi varme i 3 døgn på grunn av at batteriet var fullada eller om batteriet avgir varme i berre 48 timar fordi det var nesten tomt. Bilen vil være heilt utbrent etter ca 2 timar uansett om, så kor lenge etter det at batteriet fortsetter å avgi varme er eigentleg mest eit problem for brannvesen/bilbergar.

Eg fekk ikkje dette varselet, men det du har mottatt er den tekniske testen som var planlagt til 1. juni kl. 12. Det er berre enkelte av dei som har huka av for "test" inne på innstillingane for nødvarsel som mottek den tekniske testen. https://www.nodvarsel.no/test-av-nodvarsel/ Formålet med den tekniske testen er å sjekke teknikken, ved at det blir valgt ut testmottakarar basert på ulike geografisk plassering, type telefon, abonnement, osv for å sikre at alt er klart til den eigentlege testen på onsdag 10 juni kl. 12.

Problemet er at ein har malt seg opp i eit hjørne, og det er ikkje veldig enkelt å ta valget mellom å sette strek over dei 6,7 milliardane som alt er brukt, og i tillegg må ein bla opp omtrent 4,9 milliardar for å innføre eit anna system. Då er det nok fristande å heller spytte inn nye 200 millionar kronar og håpe at det går seg til. 6,7 milliardar er vannvittig mykje pengar å ha brukt utan å få noko som helst tilbake. Eg er ikkje veldig overraska over at det ikkje vart politisk fleirtal for å skrote Helseplattformen, ei slik skroting måtte nok ha skjedd mykje tidlegare. Ein skal også ta med at sjølv om vi skrotar helseplattformen og budsjetterer nesten 5 milliardar til eit norsk/nordisk journalsystem, så er det på ingen måte gitt at det nye systemet vil verken halde budsjettet eller bli brukarvennleg nok til at alle er fornøgde. Det er mange problem med Helseplattformen, men største problemet er strengt tatt at sidan arbeidet starta i 2012 så har konkurrentane også utvikla seg så mykje at det som Helseplattformen skulle revolusjonere er ikkje lenger særleg unikt. Til dømes har helsenorge.no blitt ein ganske god portal for både innsyn i journal, bestilling av legetime og reseptoversikt. Og til tross for at Helseplattforma er basert på amerikansk helsevesen der fokuset ligg i å dokumentere all behandling for at ein skal kunne fakturere forsikringsselskapet for kvar einaste paracet eller forbrukte eingongshanske, så er kanskje største grunnen til ein slik intens motstand mot systemet frå legar og sjukepleiarar, at det er brukt alt for lite tid til opplæring. For ein ting er sjølve opplæringsprosessen der dei tilsette må få nok tid til å sette seg inn i det nye systemet, men det som ofte mangler totalt er opplæringa i korleis ein skal jobbe i det nye systemet. Det er ein ting å lære seg kvar ein skal trykke for å registrere ting, men det virkelig store problemet er at det er veldig mange som prøver å jobbe "på gamlemåten" i det nye systemet som er utvikla for ein heilt anna arbeidsflyt. Eg har høyrt fleire som har påstått at at misnøyen mot Helseplattformen har ein sterk relasjon til alderen på brukaren, jo meir over 30 år legen er, jo større er motviljen. Det kan nok tyde på at det også er eit sterkt moment av manglande digital kompetanse og tilpassingsvilje blant legestanden, og det er ikkje sikkert det hadde blitt veldig mykje betre med eit journalsystem frå ein annan utviklar.

Sunnheit er relativt, og i kva grad prosessering er eit gode eller onde er også ein skala. Poteter kan fortærast heilt naturelt ved å knaske rå poteter, det gir tarmen og fordøyingssystemet mykje å jobbe med, men kroppen klarer ikkje å ta ut alle kaloriane som finnes i stivelsen. Og det er ikkje sikkert det er eit problem, om ditt primære helseproblem er fedme og høgt kaloriinntak. Ved å lett prosessere potetene gjennom koking så kan kroppen lettare ta ut næringa ved at stivelsen har blitt nedbrutt. I den andre enden av skalaen der potene er kokte, tørka, pulverisert, bearbeida til deig, og til slutt fritert så er poteten så bearbeida at kroppen kan ta ut nært 100% av næringa. Heilt supert om du har ein sekk med poteter som du skal kunne overleve lengst mogleg på, men kanskje ikkje heilt bra for kalorinntaket. Den andre sida av saka er det med tilsettingsstoff for å betre holdbarheita. Høg holdbarheit er gunstig for miljøet ved at det blir mindre matsvinn, i mange tilfeller er det også praktisk å ha matvarer som ligge i kjøleskapet i 5 dagar og fortsatt er like gode. Det er ikkje alle konserveringsmidla som er spesielt sunne, særleg når det er snakk om store mengder, men det er likevel ein balansegang opp mot kostnaden dersom mykje av maten må kastast på grunn av kort holdbarheit. Alt det sagt, så har vi ein litt ond sirkel ved at matvarer som treng konserveringsmiddel i stor grad er ferdige produkt. Eit stykke kjøtt og ei heil potet held seg lengre enn eit kjøttstykke og ei potet som er delt opp og kokt i kraft til lapskaus. For at lapskausen ikkje skal bli dårleg før den kjem ut i butikkhyllene så kan det være nødvendig å tilsette konserveringsmiddel. For oss som forbrukarar så er det både billegare og sunnare å kjøpe råvarene sjølv for å lage vår eigen lapskaus, det er likevel mange tilfeller der slik hermetikk er hensiktsmessig enten som rask middag ein dag eller som nødproviant på hytta. Eg vil tørre å påstå at ferdigmiddag som er hermetisert er ikkje laga for å bli middag den veka, det er ingen grunn til å betale i dyre dommar for at produsenten skal hermetisere ein ferdigrett om du uansett står klar med boksåpneren mindre enn 24 timar seinare, slike ferdigrettar som skal brukast med ein gong kan selgast i blastbehaldar, og treng ikkje å være hermetisert på blekkboks eller på glas.

Det var litt av poenget. Det som gjer maten dyr er ikkje berre matvareprisane i seg sjølv, men det faktum at veldig mykje av maten vi kjøper er heil- og halvfabrikata som sjølvsagt er mykje dyrare enn mjølk og mjøl. Å starte ei statleg daglegvarekjede som selg sjokolade og såpe vil i liten grad gjere maten billegare. Men om ein hadde prisregulert enkelte råvarer så kunne alle kunne skaffe seg det dei treng for ein billig middag, sjølv om Toro's ferdigsauser og Grandiosaen fortsatt er dyr.

Blir det ikkje opp til selger å bestemme dette? Ved heving så fell heile avtalen vekk, om varen alt er mottatt og betalt, så betyr det at du som kjøpar har rett til å få pengane tilbake og selgar har rett til å få varen tilbake. Kvar av partane kan likevel fint seie frå seg sine rettigheiter, som at du kan heve kjøpet og sende tingen tilbake utan å kreve å få pengane i retur, og tilsvarande så kan selger gi deg pengane tilbake utan å kreve tingen i retur. Normalt sett vil det ikkje være spesielle utfordringar for deg som kjøper å ikkje måtte sende tingen i retur, unntaket er om du må betale for å kvitte deg med tingen. Reint praktisk så er det likevel omtrent like mykje arbeid for deg å sende tingen i retur som det er å levere den på miljøstasjonen. Det har blitt meir og meir vanleg av selger å kreve dokumentasjon på at varen er destruert. På elektriske artiklar medfører det ofte å sende inn bildet av at du har klipt ledninga heilt ved rota. Dette er då mest for at kjøparen ikkje skal kunne misbruke hevingsretten til å både få pengane tilbake og behalde tingen. Så lenge du får tilbake pengane så speler det vel ingen rolle for deg om du sender tingen i retur eller kaster den?

Sjølve forskrifta er ikkje så detaljert, men ei slik dør vil bryte kravet i fyrste paragraf om tilfredsstillande sikkerheit ved brann for personar som oppheld seg i bygget. Vidare er det krav etter §11-11 at bygget skal være prosjektert for rask og sikker rømming med omsyn til personar med funksjonsnedseting, det kan ein vanskeleg seie er oppfylt når ein må finne ein liten knapp under dørhandtaket. Detaljane finn du i rettleiinga: https://www.dibk.no/regelverk/byggteknisk-forskrift-tek17 Det som står i TEK17 er ikkje nødvendigvis den einaste godkjente løysinga, du kan tenke på den som eit forslag til korleis ein kan oppfylle forskriftens krav. Andre løysingar kan også brukast, men då må ein dokumentere at byggereglane er fulgt. Dersom du ser på rettleiingsteksta så finner du mellom anna i pkt. 7 at " dør i rømningsvei må lett kunne åpnes slik at den er enkel å bruke for alle personer". Det seier seg sjølv at ei dør du må både ha opplæring i, og tolmodigheit i ein evakueringssituasjon ikkje vil oppfylle dette kravet. Ein kurrositet som ikkje er relevant i dette eksempelet er at etter punkt 10 så kan ein akseptere opptil 10 sekunds tidsforsikning på den manuelle opningsmekanismen. Grunnen til at dette ikkje gjeld i ditt tilfelle er at fordi denne tidsforsinkinga berre gjeld for låsar som låser seg opp automatisk ved brannalarm. Eg synes likevel det er relevant å nemne det opp mot spørsmålet om det tek 3 sekund eller 20 sekund å opne denne låsen. Svaret du eigentleg er ute etter finner du i monteringsveilederen som du lenka til på side 8. Ved montering skal det gjennomførast ein mekanisk funskjonstest der ein skal forsikre seg om at låsereilen trekker seg inn ved bruk av manuell vrider på innsiden. Mest truleg er det her gjort ein feil ved monteringa. Eg har sjølv erfaring med å ha gjort ein tilsvarande feil ved montering av Yale Doorman der det var ei plate som eg monterte speilvendt i forhold til slagretning på døra. Denne plata hadde som funksjon å sikre at nøkkelvridaren kunne vriast i to steg, fyrst eit steg for å elektronisk låse opp låsen, og fullt over for å overstyre elektronikken og låse opp døra mekanisk. Døra fungerte fint sjølv om den var feilmontert, men hadde eg ikkje fiksa feilen med ein gong så kunne det ført til at døra ikkje hadde vært mogleg å låse opp innafrå dersom batteriet hadde lada seg ut.

Husleigelova har løysing for å regulere husleiga i tråd med markedsverdien, men den hindrar utleigar i å endre leigeprisen utan forvarsel for at leigetakaren skal kunne ha stabilitet. Husleiga kan aukast årleg med berre ein måneds varsel, men då avgrensa til konsumprisindeksen (prisstigninga). Etter 2,5 år kan ein varsle med 6 månedars varsel at huseliga etter tredje år blir satt til gjengs leige (markedsverdien). Feilen som mange utleigarar gjer er at ein ikkje benytter denne muligheita til å årleg oppjustere leigeprisen, eller at ein venter så lenge at når ein etter type 10 år til slutt endrar husleiga til gjengs husleige så blir husleigehoppet som tilsvarer bustadprisstigninga på 10 år så stor at leigetakaren ofte ikkje er i stand til å legge om budsjettet sitt til den nye husleiga.

Du veit, det er mykje lettare å være rasist når du kan sjå kven du skal være skeptisk til. Det er ikkje like lett å være rasist når du må prate med folk for å finne ut kva kultur og verdiar dei har.

Vi kan også være eit utsatt bombemål som NATO alliansens ytterpunkt. Dersom Russland blir pressa opp i eit hjørne og frykter eksistensiell kollaps etter å ha mista omtrent alt av konvensjonell militær slagmakt, så er det ikkje heilt utenkeleg at Russland kan velge å "stikke lilletåa i badevatnet" ved å atombombe f.eks. Kirkenes til skrekk og advarsel. For sjølv med NATO alliansens forpliktingar så er det ikkje 100% sikkert at dei andre NATO landa er villige til å gå til atomkrig mot Russland, og dersom Russland viser villigheit til å bruke atomvåpen så kan det være at NATO unlet å gjengjelde i håp om å ikkje eksalere til fullskala atomkrig. Kirkenes kan då være eit potensielt atommål ved at følgjeskadane for resten av NATO blir små, og med gunstig vindretning så vil også Russland unngå det meste av radioaktiviteten. Og fordi Kirkenes ligg så tett til grensa så aukar det sannsynlegheita for at Russland kan få til eit vellykka atomangrep som ikkje blir avslørt før det smeller, som til dømes ved å smugle bomba inn med lastebil og dermed unngå radarovervåkinga som normalt vil varsle NATO om rakettangrep. Det vil fortsatt være gambling av Russland å prøve noko slikt, men om alternativet er å trykke på den store atomknappen og la bombene hagle over Europa og USA vel vitande om at det kjem ein tilsvarande hagleskur tilbake, så kan det være at Putin ønsker å teste alliansen. Då Sverige og Finland søkte NATO medlemsskap så var Putin ute og prøvde å så tvil på om Finland kunne stole på at resten av Europa var villige til å gå til krig for å forsvare Finland. Og heilt ærleg, så er nok denne villigheita til å gå faktisk gå til krig NATO alliansens største svakheit. Vi har eit sivilsamfunn og ei befolkning som har hatt det veldig fint gjennom generasjonar med fred, og eit NATO motangrep beståande berre av profesjonelle soldatar og støttemateriell slik som under krigen i Afganistan vil ikkje ha den ønska effekten når ein går til krig mot ein krigs-nasjon og ikkje ein organisasjon som al-Qaida. Når Moxnes stiller spørsmål ved om Frankrike er villige til å la Paris bli atombomba etter å ha respondert på eit atomangrep mot Kirkenes så er det eit betimeleg spørsmål å stille, for det er Frankrike mest sannsynleg ikkje villige til å risikere. Men berre det faktum at det finnes ein avtale om at Frankrike skal stille opp med atomvåpen dersom Krirkenes blir trua, det har ein verdi i seg sjølv. For det er ikkje gitt at Putin ønsker å trille den terningen for å sjekke humøret til den franske presidenten. Utan slik avtale så (og ikkje minst øvingar og instruksar som gjer det mogleg for Frankrike å sende atomvåpen til Norge) så har vi liten beskyttelse. Vi veit at det står russiske atomvåpen klare på Kola-halvøya rett over norskegrensa, og med det politiske klimaet som vi har i dag så er det nok ikkje tilstrekkeleg med beskyttelse og skulle være snill og grei med ein nasjon som stadig prøver å flytte grensene sine utover.

Kanskje ikkje, men trusselen om at Frankrike kan slå tilbake med atomvåpen etter eit angrep på Kirkenes er betre enn alternativet som er at det heilt sikkert ikkje blir svart med atomvåpen. Den store forskjellen med franske atomgarantiar framfor NATO sine atomvåpen er at franske atomvåpen er ikkje avhengig av at det har skjedd eit angrep som utløyser artikkel 5, eller at storsjefane i NATO skal bli ferdige å diskutere om det blir eit motangrep eller ikkje. Slik som verden har blitt no så er det urealistisk med nedrusting. Argumentet om at Norge blir eit legitimt bombemål om vi har atomvåpen har i dag veldig liten tyngde all den tid trusselen kjem frå ein stat som igjen og igjen har bevist at dei ikkje bryr seg om reglane for krigføring. Slik situasjonen er i dag så må vi tenke heilt motsatt, vi kan ikkje rekne med at sjukehus og anna sivil infrastruktur blir skåna ved angrep, mest truleg vil eit fiendtleg angrep prioritere å drepe sivile. Slik som eg ser det no så bør Norge bli ein atommakt, og så bør vi heller jobbe for nedrusting og for å hindre andre røvarstatar i å få atomvåpen vel vitande om at vi har evnen til å forsvare oss.

Skalaen til gamer.no tek omsyn til dette. Som definisjon på 3/10-Dårlig så er eit av kriteria at spelet berre av og til er i stand til å underholde, underforstått at mesteparten av tida så er spelet heilt utan underhaldningsverdi. På 2/10 er underhaldningsverdien så godt som fråværande, som vel må forståast som at ingen speler spelet utan at dei må. Og på 1/10-Katastrofalt så er spelet så dårleg at det finnes ingen kvaliteter i det heile tatt. Slik som eg les karakterskalaen så er eg litt usikker på om spel med karakter 3 og lågare i det heile tatt er å rekne som spel sidan det omtrent ikkje finnes underhaldningsverdi. Fyrst på karakter 4/10 så er vi på eit spel som er litt underhaldande til tross for at det fort blir kjedelig. Utifrå denne karakterskalaen så ville eg gitt Kabal eller Minesweiper karakteren 4/10. Spel som ikkje er dårlege som enkel underhaldning men samtidig er det ikkje underhaldande nok til at eg orkar å sitte veldig lenge å leite etter miner.

Eg trur nok at den viktigaste grunnen til at fleire blir diagnostisert er som det står i artikkelen at kriteriane har blitt endra slik at det er fleire som får diagnosen i vaksen alder. I tillegg så er det nok slik at samfunnet har utvikla seg ganske mykje, der det å blir stimulert heile tida har blitt så vanleg at sjølv det å vente på bussen i 5 minutt utan å gjere anna enn å stirre ut i lufta har blitt nesten ei umogleg oppgåve sjølv for dei utan ADHD. Dette medfører som Gavekort skriv, at kontrasten blir stor når ein i klasserommet er forventa å skulle sitte stille og konsentrere seg om ein ting i 45 min om gangen, særleg om lærestoffet er litt tørt. Dette er ein av grunnane til at eg trur det er hensiktsmessig å ha undervisning på nettbrett, nettopp for å lære seg å bruke digitale hjelpemiddel som eit verktøy, sjølv om fristinga til å spele eit spel eller scrolle på TikTok ligg der berre eit tastetrykk unna.

Etter skalaen som gamer.no bruker så krev 8'eren at spelet har substans til å være eit svært godt spel også i framtida. Slik som eg forstår anmeldinga så er nok ikkje dette eit spel som du berre må runde på nytt kvart år, i artikkelen så står det at historien er sånn passe popcorn-bra, så det gir meining at spelet gir nok underholdning til at du gidder å fullføre historia, men i likheit med popcorn-filmer så er det nok ikkje nødvendig å sjå filmen fleire gongar. Eg har stor respekt for gamer.no som velger å bruke heile skalaen og ikkje lar det gå inflasjon i toppkarakterane. Einaste ulempen med den måten å bruke skalaen på er at det er relativt få spel som blir vurdert til 5 eller lågare, truleg fordi at så dårlege spel vil ein i liten grad bruke tid på å anmelde.

Ein del av førebygginga er også å vise at handlingar får konsekvensar. I denne konkrete saka så burde dei som gjekk til angrep blitt anmeldt (av politiet) for minimum ordensforstyrring. Akkurat volden og eventuelle bakanforliggande årsaker har eg ein viss forståing for at ein venta til offeret sjølv anmeldte volden. Men eg synes det er tannlaust av Bergenspolitiet å ikkje slå ned på slossing og voldsbruk på 17. mai omgitt av barn og unge. Eg synes at det burde være heilt på sin plass å statuere eit eksempel på at slik slossing som potensielt har vært skremmande for barn og unge som er ute for å feire nasjonaldagen. Utan at det var tilfellet i denne saka så gjer eg meg også nokre tankar om kva som hadde skjedd om denne russen hadde vært iført bunad med bunadskniv då han vart angrepet. Det kunne fort blitt veldig stygt sjølv om det truleg hadde vært lovleg å trekke kniven i eit slikt tilfelle. Ja, i hovudsak er det slik etter skadeserstatningsloven, foreldrene svarer for inntil 5000 kr per skadevolding for barn og ungdom under 18 år. Denne summen på 5000 kr er foreldra ansvarleg for sjølv om dei har gjort sitt beste for å hindre skadevoldinga. Dersom foreldra ikkje har hatt tilbørleg tilsyn med sine barn og ungdommar så er det ingen slik avgrensing i sum, men utfordringa då er å bevise årsakssamanhengen på at skaden kunne vært unngått om foreldra hadde gjort det som det er rimeleg å forvente av dei. Det er også verdt å nemne at lova er snart 60 år gamal ved at den trådde i kraft i 1969, og vart sist endra for 30 år sidan i 1995. 5000 kr i 1995 hadde tilsvart kr 10 511,25 med dagens kroneverdi. Så feilen er ikkje nødvendigvis at det finnes ei slik øvre grense for kor store kostnadar du som foreldre kan ende opp med dersom barnet ditt plutseleg og uventa gjer noko veldig dumt, men kanskje helst at makssummen ikkje har blitt justert i tråd med prisveksten.