The Avatar

Har tenkt samme tanke, og lurer eigentleg på kvifor vi ikkje har ei ordning tilsvarande legevakt berre med sjukepleiar eller helsefagarbeidar. Særleg for enkle ting som å ta blodprøve for å finne ut om du treng antibiotikabehandling, sy eit kutt, eller få skrevet ut sjukemelding på at du ikkje kan jobbe med 40 i feber, osv. Virker vekkasta ressursbruk å skulle gå via ein lege for slike småting, særleg når det står mange i kø som ikkje kan snakke med andre enn ein lege.

Franske interesser er uansett meir samanfallande med norske interesser, enn amerikanske interesser. Ikkje berre politisk men også reint geografisk ved at avstanden er så stor. Om USA bruker sine utplasserte atomvåpen i austeuropa så vil ein liten atomkrig påvirke USA mykje mindre enn det påvirker resten av Europa. Mitt største ankepunkt mot franske atomvåpen er at Frankrike har ein atompolitikk som skill seg veldig frå den norske. Medan vi i Norge historisk sett ikkje ein gong har villet ha atomvåpen på norsk jord, så har Frankrike ein uttalt atomstrategi som er veldig aggressiv, der frankrike ikkje berre seier dei vil besvare atomangrep, men der dei forbeholder seg retten til å skyte fyrst om det oppstår ein mogleg trussel. Akkurat den strategien er kanskje ikkje den aller beste heilt opp til russergrensa med aktive romprogram på begge sider. Norge har vært tett på å starte atomkrig før etter ei oppskyting av rakett frå Andøya, som sjølv om oppskytinga var varsla slik den skulle så fekk aldri den russiske soldaten som satt på atomknappen den informasjonen. At han ikkje avfyrte atomvåpen når han såg på radaren at det var ein rakett på veg et berre flaks, og kun basert på at soldaten høyrte meir på eiga samvittighet enn sin ståande ordre.

Har sett i ein anna artikkel at mange av dei som blir registrert som fråværande til timen ikkje sjølv har skuld i det. Ein god del møter ikkje opp fordi innkallinga til timen aldri vart sendt ut, fordi pasienten er under behandling på ei anna avdeling, osv. Så før ein går hardt ut med gebyr så må ein sikre at ein tek omsyn til om pasienten hadde muligheit til å melde sitt forfall. Og sjølv om eg synes det er rimeleg at pasientar som ikkje møter opp betalar kostnaden som fråværet medfører, så ønsker eg heller ikkje eit helsevesen der eg må møte minst 3 timar før legetimen sjølv om det ville kunne gitt betre ressursutnytting om legen blir tidlegare ledig. Eg vil også kritisere dagens ordning der du nå betale for legetimen din om du kansellerer under 24 timar før timen, samtidig så oppfordres det til å melde frå så raskt som råd om du ikkje kan møte. Det betyr at om det dukker opp noko som gjer at eg sannsynlegvis ikkje rekk legetimen min seinare på dagen, så kan eg kansellere og betale for timen. Men eg trur dei fleste vil vente med å kansellere for å sjå om ein rekk timen likevel. Mitt forslag her er å ha ei ordning der du slepp å betale ved kansellering meir enn 24 timar før, at du berre må betale for halve timen om du avbestiller samme døgn, og full betaling om du ikkje har meldt frå før den oppsatte legetimen.

Det enkle svaret er kvalitet, forutsigbarheit og likebehandling. Det norske helsevesenet er på ingen måte perfekt, men løysinga kan ikkje være å redusere kvaliteten for å raskast mogleg sende pasienten heim som ferdig behandla, at helsetilbodet du får varierer utifrå lokasjon og kven du får som behandlar, eller ved at nokre få heldige får snike i køa medan dei uheldige rykker stadig lenger bak i brhandlingskøa. Etter mitt syn så er nok største utfordringa i helsevesenet at vi har fire regionale helseforetak, som igjen har underliggande helseforetak, og at det manglar ei sentral overordna styring. Eg vil eigentleg påstå at utan slik overordna styring så hadde det neste vært mykje betre om kvart sjukehus fekk drifte lokalt heilt utan overordna styring. Denne organiseringa har ført til at vi både har ein stor sentraladministrasjon, samtidig som kvart enkelt sjukehus har stor lokal sjølvråderett. Berre det at dei ulike helseforetaka konkurrerer mot kvarandre på å tilby best mogleg lønn til ferievikarar som er villige til å bruke dommarferien sin på å jobbe i ein anna region, viser litt galskapen. Kvifor er det ingen som på overordna nivå seier at det er uansvarleg at folk jobbar utan ferie? Teknisk sett er dette lovleg fordi det er ulike arbeidsgivarar og ferirlova gjeld berre for ein arbeidsgivar om gongen, men slike løysingar er openbart ikkje bærekraftig både fordi dei tilsette jobbar seg til sjukemeldingar, og ikkje minst fordi det går mykje pengar til lønn når ein får dobbel lønn og dekt reise og opphold for å bruke ferien på å jobbe for eit anna helseforetak.

Vi har eigentleg eit godt vern av matjord i plan og nygningslova. Problemet er at det er kommunane som administrerer dette, og då dukket det innimellom opp andre ting som også er så viktig at det utfordrar jordvernet. Det er særleg eit problem når utbyggar av leilegheitsbygget klagar på vedtaket, og det er politikarane i kommunestyret som skal velge mellom viktigheita av å verne matjorda til framtidige generasjonar, eller om det skal byggast leilegheiter som sikrer at politikarane blir gjenvalgt. Det er ikkje uvanleg at Statsforvaltaren blandar seg inn for å overstyre kommunale vedtak, så då forsvinn plutseleg heile poenget med prinsippet om at kommunane sjølv har beste forutsetningane til å bestemme slike ting lokalt. Etter mitt syn så er det store problemet med jordvernet at det virker nesten vilkårleg korleis det blir praktisert. I nokre kommunar så droppar dei nytt legesenter i eiga kommune fordi det er viktig å bevare matjorda, og andre stadar så legg dei store områder under asfalt fordi det er ubeleilig å ha litt få parkeringsplassar.

Det er lett å gløyme kor vanlegrøyking eigentleg er ute i den store verden, vi skal ikkje langt utanfor Norges grenser før røyking er mykje vanlegare. Grunnen til at det er slik er nok litt samansatt, men viktigaste grunnen er nok at vi i Norge har snus som eit tobakks alternativ og at vi har fått ein røykelov som har fungert så godt at røykarar til og med har slutta å røyke inne i eigne hus og leilegheiter. Snusbrukens bakside er at det er stor tobakksbruk som blir meir skjult sidan det ikkje er like lett å sjå at nokon har ein snus under leppa samanlikna med kor lett det er å sjå at nokon held ein sigarett. Dei siste 20+ åra så har talet på tobakksforetninger falt dramatisk over heile landet, det er ikkje mange stadar igjen der du kan kjøpe sigarar som blir oppbevart i humidorer som sikrer perfekt luftfuktigheit for langtidslagring. Slike fant du før på alle stadar med bystatus, men det er nok meir sjeldan. At det har dukka opp fleire i tobakksforetninger i Oslo overrasker meg ikkje veldig mykje, det er tross alt mange innflyttarer og besøkande frå land der det er langt meir vanleg å røyke, og for alle dei som er ute etter tobakk utanom dei store amerikanske sigarettmerka så er det nok eit marked for tobakksforetningar som kan spesialisere seg på tobakksimport frå heile verden. Den lokale Kiwien vil aldri ta inn syriske sigaretter, så om du er syrisk flyktning så er det nok ikkje utan vidare lett å få tak i favorittsigarettane anna enn på tobakksforetningar som kan spesialeisere seg i slik import. Om det har blitt meir poplært å røyke har eg ikkje noko godt svar på, utanom at statistikken viser ein forholdsvis flat graf for alle typar tokbakksbruk, medan andelen med rein røyking fortsatt går litt ned samtidig som andelen snusarar aukar litt. Utifrå statistikken så ser det ut som at dei som sluttar å røyke går over til å snuse i staden for sidan det er omtrent like mange nye snusarar per år som det er personar som oppgir å ha slutta å røyke. Eg trur kanskje likevel at til tross for dyrtid så er det stadig fleire som har fått sansen for luksus og kvalitet. Der enkelte f.eks. festrøyker på ein sigar eller kanskje pipetobakk utan at dei nødvendigvis reknar seg sjølv for å være røykarar. På mange måtar er det nok i dag mindre populært å røyke vanlege sigarettar om ein ikkje har ei nikotinavhengigheit som ein må tilfredsstille, og rulle-tobakk er vell så u-hipt som vi kan få det sidan rullings stort sett berre blir assosiert med gamle gubbar som har røykt i 50 år. Det som eg kanskje vil påstå har blitt hipt er bruk av e-sigarettar, men der mykje av omsettinga skjer via internett og ikkje over disk. E-sigarett er likevel ein ting som ikkje er supervanleg å drive med i full offentlegheit. Bruk av e-sigarett ser eg stort sett påfest og heime hos folk, det er ikkje så ofte eg ser folk med e-sigarett på bussholdeplassen eller utanfor inngangsdøra. Det er også stor variasjon i kva e-sigarett-røykarar røyker. Mange brukar nikotinfri tobakk som berre har smak, litt som ein moderne vannpipe. Andre brukar nikotinholdig og smaksatt tobakk, og i tillegg så er det ein god del som brukar e-sigarett med THC-væske. For sistnemte så er dette ofte ei gruppe som ikkje anerkjenner seg sjølv som røykarar sidan dei ikkje røyker tobakk. Eg trur nok også at dei som inntek cannabisen gjennom e-sigarett i stor grad gjer det fordi dei ikkje liker å røyke vanleg tobakk, og då er e-sigarett damp med smakstilsetting eit enkelt substitutt.

Eg synes spørsmålet er interessant, men det er nok både vanskeleg å finne ut av, samt at svaret vi får vil ikkje nødvendigvis gi så mykje meining. For det fyrste så gjekk det nok med mykje meir pengar enn statsbudsjettet, både i form av forbrukt krigsmateriell som vi hadde på lager, samt at det heilt sikkert vart brukt av oppsparte verdiar, og sikkert også inngått avtalar om kjøp som satte Norge i gjeld. Å samanlikne pengebruken opp mot BNP gir heller ikkje meining i ein krigssituasjon. BNP er ei berekning av markedsverdien av alt som blir produsert av varer og tenester, også der produsenten ikkje fekk betalt. Til dømes så vil ein heilt vanleg soldat åleine generere enorme BNP summar, sjølv om ein legg til grunn at markedsverdien av timelønna til ein soldat er låg, så genererer soldaten i teorien BNP døgnet rundt kvar dag soldaten er i teneste. Om ein berre reknar inn den reelle betalinga som soldaten fekk, så bryt ein med prinsippet om utrekning av BNP sidan det er markedsverdien som ligg til grunn. Ein enorm del av den norske krigsinnsatsen var regelrett dugnadsarbeid og donasjonar, som vanskeleg kan målast i pengar utan at sluttsummen mister all meining. Det er også mykje av det som eigentleg er ein del BNP som vi openbart må trekke ut av reknestykket når det er kostnaden ved krigsinnsatsen vi vil ha svar på. Som tildømes verdien av tyskerane sin bruk av russisk slavearbeid for å bygge infrastruktur som vi nyter godt av den dag i dag. Og for å gjere heile reknestykket endå meir komplisert, så er det også eit spørsmål om inflasjonen og prisstiginga i Norge under andre verdenskrig er ein del av kostnaden ved krigsinnsatsen? Store delar av befolkninga fekk realslønnsnedgang på omtrent 50% fordi lønningane vart fryst medan prisane berre auka. At kostnaden i reine kroner for å dekke forsyningar til norske soldatar dobla seg frå starten av krigen til slutten er også ein del av krigsinnsatsen, men spørsmålet er om det er relevant for det som eg tolkar som det overordna spørsmålet?

Å kalle dette for svindel synes eg er sterke ord, sjølv om eg er einig i at dette er eksempel på korttenkte løysingar om målet er å sikre småkommunar inntekter. Datasenter, vindmøller, osv vil aldri generere dei heilt store inntektene for lokabefolkninga. I beste fall får eit lokalt firma jobben med å sette opp lagerhallen som skal huse datasenteret, eller lage traktorvegen opp til der vindmøllene skal stå, men deretter så kreves det nesten ikkje lokal arbeidskraft for å drifte anlegget. Det som blir lagt igjen av skatteinntekter til kommunen er ikkje store greiene, for kraftverk så er det produksjonsavgifta som genererer inntektene, eigedomsskatten blir berre ein liten andel. Det som kan være den økonomiske fordelen med datasenter er at det vil være mogleg å endre avgiftssystemet etter at store datasenter er etablert, og tene pengar på den måten (om datasenteret då ikkje berre relokaliserer anlegget sitt). Likevel så er nok økonomien det som er minst viktig når ein gir løyve til å bygge datasenter. Den viktigaste fordelen vi får tilbake ved å etablere datsenter er datakontroll ved at våre data kan lagrast i Norge og ikkje i utlandet, slik kontroll er viktig både for personvernet, men også sikkerheitspolitisk ved at vi enklare kan beskytte eigne data, og potensielt spionere på andre nasjonars data som blir lagra i norske datasenter. Deretter så har vi miljøaspektet. Det å etablere datasenter i Norge der både utetemperatur og kraftprisar spelar på lag når ein treng å holde datasenteret kjølig, er sjølvsagt langt meir miljøvenleg enn å ha datasenter på stadar der det krev mykje meir kraft for å holde datasenteret kjølig. Ein praktisk utfordring her er maktkampen mellom kommunane og staten, der AS Norge vil ha på plass både vindmøller og datasenter, samtidig som at kommunane stritter imot og vil ikkje ha slike ting i eige nabolag. At ei kommune som er drevet av muligheitene for stabile inntekter og som er villige til å tøye regelverket for å få bygd f.eks. vindmølleparkar, heller burde fått disse inntektene direkte frå staten som erstatning for å bygge ned matjord og rasere urørt natur, er eg ikkje heilt ueinig med. Men samtidig så ser eg at ei slik ordning aldri vil fungere i praksis, for då ville kommunane til stadigheit "trua" med å bygge arsenikkfabrikkar og oljeraffineri ved drikkevatn, på matjord og langs strandsonen for å få seg nokre kjappe statlege inntekter sjølv om ein sjølvsagt aldri hadde reelle planar om øydelegge eiga vasskjelde med å bygge atomkraftverk rett over drikkevasskjelda. Når det gjeld artikkelen det er lenka til, så gir den eit inntrykk av at det her har skjedd ein saksbehandlingsfeil ved at hytteeigaren ikkje har fått god nok informasjon om kva som skjer på nabotomta. Samtidig så kan det openbart ikkje være slik at alle som kjøper seg eit mål med hyttetomt kan forvente at dei øvrige tomtene rundt blir liggande ubrukte til evig tid. Skal du være heilt sikker på å ikkje få ein hyttenabo så er du nesten nødt til å kjøpe ei så stor tomt at du sjølv har kontroll på eventuell bebyggelse, eventuelt må du kjøpe hyttetomt som grenser til areal som av ulike grunnar er lite sannsynleg blir utbygd, som til dømes areal som er regulert som LNF-område.

Slik les eg det også. Arbeidsgiver ønsker at arbeidstaker skal skrive at han møtte opp på kontoret og starta derifrå, sjølv om arbeidstaker i realiteten køyrte direkte frå heim til oppdragsstad. Hadde arbeidsgiver meint at alle reiser skal starte frå kontoret så er det merkeleg å bruke ordet "føre" når det å slå fast at "alle reiser skal starte frå kontoret" er ei betre formulering. Eg tolkar ordlyden som ei oppfordring om å føre feilaktige reiserekningar for at det skal sjå ut som reisen starta frå kontoret. Om det er bra eller dårleg kjem litt ann på. Det er ein ulempe for arbeidstaker som i utgangspunktet har lang reiseveg til både kontoret og vidare til oppdragsstaden som då berre får dekt delar av reisen. Men samtidig er det ein fordel om oppdragsstaden ligg 200 meter nedi gata men du skriv reiserekning som om du starta på kontoret og køyrte 20 km for å kome fram. Fordelen forutsetter sjølvsagt at ein er villig til å følge medarbeidarhandboka og derfor fører feilaktige opplysningar.

Det vil fortsatt være eit vikepliktbrot sjøl om den andre bilen blinkar til høgre. Blinklyset må ein sjå på som eit signal om intensjonen til bilføraren, ikkje ein fasit. Som det står i trafikkreglane: Ved svinging eller annen vesentlig endring av kjøretøyets plassering i sideretning skal det til veiledning for annen trafikant gis tegn. Ein kan sjølvsagt argumentere for at begge bilførarane bryt § 3 i vegtrafikklova om å være aktpågivande og varsom. Den som blinkar til høgre og gir feilaktig informasjon har ikkje handla aktpågivande på ein slik måte at det ikkje kan oppstå fare. Og tilsvarande så har den andre bilføraren også brutt samme paragraf ved å ikkje være hensynsfull og varsom. Juridisk sett er det bilføraren som bryt vikeplikta som får bot. Bilføraren som blinka til høgre kan få bot, men ettersom det er eit krav om at bestemmelsen skal være brutt med forsett eller uaktsomheit så er det vanskeleg å bevise dette utover rimeleg tvil. Om blinklyset fortsatt står på etter førre høgresving, eller bilføraren kom borti hendelen med eit uhell så er det i utgangspunktet ikkje straffbart. Sivilrettsleg så vil forsikringsselskapet vanlegvis støtte seg til den juridiske konklusjonen, men heilt eller delvis skulddeling er ikkje usannsynleg. Særleg om begge bilane er forsikra hos samme forsikringsselskap slik at det er dette forsikringsselskapet som uansett må betale. Då er ofte terskelen låg for å kalle det skulddeling og dermed kreve inn eigenandel og bonustap frå begge bilførarane. Om eg skal driste meg over på ein slags fasit for korleis du som bilførar skal vurdere om det er klart for å køyre ut på forkjørsvegen, så må det være til at du i tillegg til blinklys søker minst ein bekreftelse til før du køyrer ut på forkjørsvegen. Ein billist som skal svinge av til høgre og derfor blinkar til høgre vil vanlegvis også plassere bilen nærmare kvitestripa til høgre i vegbana, samt å sette ned farta. Det er ikkje så lett å sjå om ein bil bremsar ned når du ser bilen forfra, så her må du nesten berre prøve å vurdere hastigheita til bilen. Plassering i køyrefeltet brukar likevel å være mykje enklare å oppdage, men heller ikkje denne metoden er heilt bombesikker. Mange billistar svinger av vegen utan å fyrst plassere seg til høgre i køyrefeltet. Likevel, når du ser at ein bil ligg til høgre i køyrefeltet og blinkar til høgre så er det ganske sannsynleg at bilen kjem til å svinge av. Og om du også observerer at bilen bremser ned så kan du nesten ta det som ein bekreftelse. Liten kommentar på denne. Eg vil påstå at rundkøyringar er ein form for kryss som alle påstår at dei kan reglane for, men som alle har ulike meiningar om kva dei reglane faktisk er. Rundkøyringar er ikkje definert i lov eller forskrift, i staden legg ein opp til at alle billistar kan dei ordinære trafikkreglane og legg disse til grunn ved køyring i rundkøyring. Min erfaring (som ein av dei som påståar at eg kan reglane for køyring i rundkøyring) er at mange ikkje kan reglane godt nok, og min påståand er at den viktigaste feilkjelda er at folk flest ikkje har god nok kjennskap til kva vegmerkinga eigentleg betyr, då dette heller ikkje er skikkeleg beskrevet i regelverket. Typisk at det er ingen som bruker vikepliktlinja i ei rundkøyring som ei linje for kvar vikeplikta gjeld. I teorien så er det kryssing av denne linja som avgjer om du er inne i rundkøyringa og har forkjørsrett, eller om du er bak linja og skal vike. Om to bilar kjem inn mot rundkøyringa heilt likt så er det bilen som fyrst kjem til vikepliktlinja som kan køyre uhindra inn, den andre billisten må då vike. Farta som bilen som er på veg inn i rundkøyringa frå din venstre spelar ingen rolle, om du krysser din vikepliktlinje så er det den andre bilen som kjem i høg hastigheit som pliktar å stoppe/bremse før sin vikepliktlinje. Men om du skal stå på "din rett" så vil det ofte smelle sidan bilen frå din venstre held for stor fart til å kunne bremse. Her må eg også legge til at sjølv om det (etter mitt syn) er slik teorien fungerer, så seier det seg sjølv at det ikkje kan fungere slik i praksis at den som avpassar farta si minst inn mot rundkøyringa får forkjørsrett. Resultatet av det blir berre meir ulykker. Så kort oppsumert så er rundkøyringar ei genial oppfinnelser som sikrar god trafikkflyt, men ingen har klart å bli einige om kva som eigentleg gjeld i rundkøyringar. Både fordi ein ikkje har ville definere dette i lov eller forskrift, men truleg også fordi ein slik hard definisjon hadde ført til at mange rundkøyringar må endrast for å være i samsvar med det som blir den nye regelen. Det at du får ulike råd om køyring i rundkøyring alt etter om du spør Vegvesnet eller Vegdirektoratet seier vel sitt om kor vanskeleg det er å definere ei rundkøyring. Likevel så er det ei genial oppfinnelse fordi rundkøyringar fungerer kjempebra om alle berre er litt runde i kantane og ikkje så opptatt av kven som har retten på sin side.

Synes det går ganske klart fram av paragrafen: Det må være snakk om ein feil som er så klar at begge partar forstår at det er feil, kvar grensene går blir ei vurderingssak. Men eg kan tenke meg at om motparten skal dekke dine saksomkostnadar på 50,000 kr så er det ikkje snakk om ein 50 lapp sjølv om eit komma på norsk betyr desimaltall. Rett skrive måte å skrive femtitusen på er å skrive 50 000 kr med mellomrom. Andre ledd seier at krav om retting må skje før dommen er rettskraftig, altså før ankefristen går ut. Tredje ledd beskriver at den historiske feilen skal framgå av dommen, og at rettinga skal være ei tilføying. Etter fjerde ledd så vil ikkje retting påvirke ankefristen, altså at det som blir retta er ein såpass klar feil at det ikkje berøre ein beslutning om å eventuelt anke dommen.

Eg har ikkje tillit til at Trump administrasjonen har ein overordna og langsiktig plan. Med mindre planen er så innfløkt at den også består av massevis av kontraproduktive grep for å skjule det reelle og overordna målet, så finnes det ingen plan. Eg er heilt overbevist om at det ikkje foreligg ein langsiktig plan utover eit ideolistisk ønske for kva Trump har lyst til å få til. Trump ser på Kina som ein trussel fordi Kina har ein enorm eksport til USA, medan Kina i liten grad kjøper varer frå USA. Dette har Trump forsøkt å korrigere med høge tollsatsar utan å få ønska resultat. Amerikanarar flest ønsker ikkje å betale mange gangar så mykje for varer som er produsert i USA, og det å produsere i USA blir stadig vanskelegare når Trump parallelt jobbar for å hive ut mexikanarar som representerer billig arbeidskraft i jobbar som amerikanarar flest ikkje vil ha. Derfor kan ikkje Trump stoppe all kinesisk import, derav den idiotiske tanken om at ved å ilegge kina straffetoll så kunne amerikanske varer bli konkurransedyktige på pris. Det er null prosent sannsynleg at krigen mot Iran handlar om å kutte kinas tilgang til å kjøpe iransk olje. Krigen handlar om å forsøke å få innsatt ei USA vennleg regjering som vil prioritere å selge oljen billeg til USA i frykt for nye krigshandlingar framfor å selge oljen på det frie markedet til markedspris.

Pass på at studiested/utdanning står på lista over utdanningar som er godkjent som høgare utdanning i Norge av NOKUT. Tok eit kjapt søk på Argentina, og det ser ut til at du må ta 4 eller 5 årig utdanning for å få utdanninga godkjent som norsk bachelorgrad. Når du fyrst har bachelorgraden så treng du berre 2 år til for å få master på samme måte som i Norge. Grunnen ser ut til å være at det argentinske fyrsteåret ikkje kvalifiserer som høgare utdanning etter norsk standard, eg gjettar på dette fyrste året som ikkje blir godkjent som høgare utdanning er ein slags form for forkurs som er spredt utover eit heilt år. Det er mogleg du kan hoppe over fyrste året, og ta ekstra studiebelastning for å fullføre graden raskare, men det må du sjekke opp. Dei ulike spansktalande landa i Sør-Amerika har nok ulike ordningar, eg tok berre eit superraskt søk på Argentina som eksempel, men ved fyrste augekast så ser det ut til å være eit fireårsprosjekt å ta bachelor i Argentina. Vil også presisere at anerkjennelse frå NOKUT er ein føresetnad for studiestøtte frå lånekassen, men ingen garanti for at du får studiestøtte. I alle tilfelle så vil eg på det sterkaste fråråde å ta utdanning i utlandet på eige initiativ, sjølv om det sikkert er mogleg å finansiere studiet privat, så har du ingen garanti for at du får graden din godkjent i Norge om utdanninga ikkje er førehandsgodkjent. I fagdisplinar som ingeniørfag så er det heilt avgjerande at utdanninga blir sidestilt med norsk utdanning om du skal jobbe i Norge. Personleg betraktning. Eg ville vært litt forsiktig med å ta utanlandsk utdanning på universitet som arbeidsgivarane ikkje kjenner til. Du kan være heldig og framstå som ekstra spennande med ei ingeniørutdanning frå Sør-Amerika, men det er større fare for at mange arbeidsgivarar blir skeptiske til kvalifikasjonane dine. Typisk at dei stiller seg spørsmålet om kvifor du som nordmann måtte til utlandet for å ta høgare utdanning, som igjen lett kan få arbeidsgivar inn på tankane om at karakterane er kjøpt og betalt, og ikkje fortjent. Eg tenker derfor at du kan få like mykje erfaringsutveksling ved å ta eit studieår i Sør-Amerika, eventuelt eit friår, i staden for å ta heile utdanninga der. Eg tenker at det ser mykje betre ut på CVen at du har ingeniørutdanning frå NTNU der du tok andreåret i Boliva, framfor at du søker jobb med ein chilensk bachelorgrad. Berre ulempen med at vitnemålet må oversettast frå spansk tenker eg er stor nok til at du gjer det vanskelegare enn nødvendig å få jobb. Eit anna alternativ er å ta norsk ingeniørutdanning, og deretter satse på å jobbe nokre år i Sør-Amerika. I tillegg til norske/europeiske ingeniørbedrifter som har skipsverft og liknande i Sør-Amerika, så har også Ingeniører uten grenser (nesten som leger uten grenser) prosjekt i Sør-Amerika som dei treng frivillige til å drifte. Det å ha eit slikt oppdrag på CVen tenker eg burde gjere deg veldig attraktiv på det norske arbeidsmarkedet.

Har vi ikkje langt på veg komt dit etter #metoo? Det er sjølvsagt ikkje alle som innretter seg, så det finnes unntak. Men både uteliv, sjekking og ikkje minst kommunikasjonsform i kvardagen har endra seg voldsomt på berre få år. Det er no ein kraftig reduksjon i uønska oppmerksomheit, at det nesten har bikka over til der damer må være den aktive parten i dating fordi mennene ignorerer openbare hint for å være sikker på å ikkje tråkke over grensa. Om teorien din stemmer så burde vel alt ha bedra seg no i dei 20 åra som har gått etter #metoo?

Nei? Hadde det vært så enkelt så kunne du plussa på køyregodtgjersle, timelønn for saksforberedelse, administrasjonsgebyr for å kontrollere at betalinga er motteke, og ein liten bonus for tort og svie. Det kan til dømes være grunnar for at retten har har redusert kravet med 25% i dette tilfellet. Kontrollspørsmålet er likevel, har du hatt dokumenterte sakskostnadar på X kr + mva?