The Avatar

Det er i alle fall tydeleg at arbeidsgiver ikkje er ærleg med deg. Som arbeidsgiver utan tariffavtale så er det ingenting som heiter å vente på dei nye satsane som uansett ikkje er gjeldande. I beste fall vil dei nye satsane være rettningsgivande for kva nivå din arbeidsgivar vil legge seg på. Når dei ikkje følger tariffavtalen så er lønn heilt opp til forhandling, og i den samanhengen er det å vente på resultatet for fagforeiningar på linje med å vente for å sjå kva nabobedrifta gir i lønn. Det framstår som openbart at du har ein arbeidsgivar som ikkje er villig til å betale meir enn minstesatsen etter tarifflønna i tillegg til at dei ikkje er villige til å betale for å være ein del av det organiserte srbeidslivet. Heilt ærleg så veit eg ikkje om det er hensiktsmessig for deg å ta opp spørsmålet om lønn med ein butikksjef som ikkje tørr å gjere anna enn å følge anbefalinga frå HR utan at du har eot jobbtilbod å vise til slik at du er i posisjon til å sette ultimatum om at du kjem til å slutte i jobben om du ikkje får lønnsaukning.

Eg har samme fatigue, men eg vil likevel kome med motargument. Er det ein film som får meg opp på Marvel-hesten igjen så er det nok Spiderman. Ein fordel med multiverset er at eg fint kan sjå denne filmen utan å å ha sett alt av det som har komt ut siste 5 åra. På mange måtar er det ein ny start. Tanken om multiverset som mogleggjer "umulige" kombinasjonar er i utgangspunktet tiltalande, men det krever sjølvsagt at historien er rett fortalt. På samme måte som historier om tidsreiser, det er ein rett måte å gjere det på, og definitiv ein feil måte også. Det store problemet med Marvel-filmane er at produksjonen tek så lang tid at skodespelarane blir eldre enn karakterane. I ein slik situasjon så hat produsentane to valg, enten fylle på med nye karakterar spelt av yngre skodespelarar, eller gå for de-aging spesialeffektar for å kunne tviholde på dei originale skodespelarane.

Kva som er normal prøvetid varierer ganske mykje, men 6 månedar er den maksimalt lovlege prøvetida etter arbeidsmiljølova. Mange bruker makstida som standard, og andre ser at det er hensiktsmessig å ikkje ha for lang prøvetid. Personleg så meier eg at lang prøvetid er mest til arbeidstakers fordel. Ein nytilsett arbeidstakar kan bruke dei neste 6 månedane på å søke etter betre jobb, arbeidsgivar kan ikkje fortsette å søke etter betre kandidatar på samme måte. Tilsvarande så har arbeidsgivar ofte behov for å kutte sitt tap tidleg ved seie opp ein nytilsett som ikkje fungerer, har du som arbeidsgivar fyrst investert 5-6 månedar i opplæring så er det nesten som at det er like fornuftig å fortsette opplæringa for å få ein god arbeidar framfor å kaste inn handkledet etter eit halvt år med lønnsutgifter.

Dei færraste hadde nok klart å sjå for seg ei slik spredning, så eg finn det veldig lite sannsynleg at nokon har starta ein brann i eller ved ein bustad for å brenne ned heile nabolaget. Hadde nokon hatt ein plan om å forårsake slike konsekvensar så hadde eg forventa at det hadde blitt starta fleire brannar i samme gate, både fordi det hadde vært større potensiale for ein storbrann, og fordi det er mindre sannsynleg at brannvesenet eller naboar hadde klart å sløkke fleire samtidige brannar før brannen vart for stor. Dersom brannen har blitt starta med vilje så må det ha vært med tanke om å brenne ned ein bustad, eg kan ikkje forstå at nokon har berekna at heile nabolaget skulle ryke. Eg kan heller ikkje sjå noko opplagt motiv for å brenne ned eit heilt nabolag.

Her i Norge har vi ikkje skogar på samme måte som i Europa eller Nord-Amerika. Skogbrannfly er klart best eigna til å lage branngater i tjukke skogar ved å dumpe mykje vatn på flatt terreng. Til meir spredt skog er helikopter betre eigna på grunn av presisjonen i sløkkinga. Generelt sett så er vatn frå oven lite eigna på bustadbrannar sidan ein fyrst kjem til med vatn etter at taket (som er vanntett) har brent bort. Helikoptera i Krogstadelva vart kalla inn for å bruke i skogen, skulle ein brukt fly så måtte alt brannmannskap evakuere området. Fordelen med helikopter er at fordi droppet er så nøyaktig så kan ein fortsatt ha personar i nærheita så lenge dei ikkje er rett under, med fly så må sikkerheitsmarginen være mykje større.

Det står på NAV sine sider https://www.nav.no/dagpenger#ferie Du får ikkje dagpengar når du er i utlandet, det er derfor nok å sette det på meldekortet i ettertid at du ikkje skal ha dagpengar for dei dagane. Det er eit unntak dersom du reiser til eit EØS-land for å gå på jobbintervju, då får du fortsatt dagpengar men du må melde frå til NAV på førehand. For rein ferie så setter du på meldekortet at du skal ha mindre utbetalt ved neste utbetaling.

Ja i enkelte tilfeller kan det å sløyfe innboforsikring være eit fornuftig økonomisk valg om ein har veldig lite eigendelar. Har du inventar for berre 80 000 kr som vart nemnt så kan det være like greit å ta tapet med bufferkontoen og spare dei tusenlappane i året som forsikringa kostar. Likevel så lever du ganske så spartansk om det du har av klær, møblar, elektronikk og inventar kostar mindre enn 100 000 kr å erstatte.

Dette koker ned til ei vurdering av kost vs nytte. For dei fleste kommuner så er det nok langt meir fornuftig å investere i fleire brannbilar enn å investere i ein robot som statistisk sett vil stå å støve ned då det nesten aldri er behov for ein robot. Dette kunne ein løyst ved å ha slike robotar ståande klar på Gardermoen for å flyge ut, men som i denne brannen så skjedde mesteparten av brannspredninga i løpet av fyrste timen så hjelpa ville nok komt forseint om Drammen brannvesen ikkje hadde hatt sin eigen robot. Etter det som framkom i artikkelen så var største hinderet at brannvesenet måtte prioritere evakuering, skulle dei samtidig kunne gå i gang med slukking så måtte dei hatt fleire brannmenn, minst det doble. Hadde dei hatt 3x så mange bilar og mannskap som kunne være på plass etter 8 minutt som det er rapportert at det tok før fyrste brannbilen var på plass, så kunne brannvesenet ha splitta seg opp der nokon sprang rundt for å evakuere og resten starta med brannsløkking. Når ein slik storbrann fyrst skjer så er Drammensområdet godt hjelpte av mange store brannvesen som kunne kome å hjelpe til, men det tok tid til tross for relativt korte avstandar. Ved ei slik hending så er det likevel for få brannmannskap for langt unna til å kunne avverge ein slik storbrann. Einaste realistiske måten å hindre slike brannar på er ved å forebygge, og då hovudsakleg ved å ha betre brannskiller enten det er murveggar, avstand, eller meir kreative løysingar som å etablere vannveggar i gatene som kunne dynka heile området.

Ser at det er opplyst moms på 25% for renovasjon og feiing. Momsen på renovasjon vart satt ned til 15% 1 juli 2025, og momsen for feiing vart fjerna heilt den 1 januar 2024.

Tek du med alle ubetalte timar du må bruke på alt frå å samle dokumentasjon på kva som har gått tapt og alle timane du treng på å kjøpe innigjen alt, så er det dårlig butikk å begå forsikringssvindel. Dersom vi snakker om ein fråflytta og forsømt bolig nummer to, så er det langt fleire som fell for fristinga om å spekulere i å tenne på rønna og få eit splitter nytt TEK17 bygg tilbake.

Slik må det nødvendigvis være når ein har rett på å få bygd opp eit tilsvarande hus, men eit hus med tilsvarande standard er det ikkje lov å bygge med dagens byggereglar. Tilsvarande hus kan berre byggast om huset brenner ned før neste revisjon av byggereglane. Det å berre betale ut verdien av huset blir ei dårleg løysing, både fordi folk har urealistiske forventningar om kva dei kunne fått i ei bodrunde, og fordi folk treng ein stad å bu så det å få ei utbetaling som ikkje er stor nok til å skaffe ny bustad er ikkje nok til å sette forsikringstakaren tilbake til samme situasjon som om brannen ikkje hadde skjedd.

Det som et spesielt med denne situasjonen er at det ramma mange i samme område. Statistisk sett kunne dette også skjedd med enkeltståande bustadar, men då med langt mindre mediaoppmerksomheit. Fordi det er relativt sjeldan at sjølve huset får store skadar, så gjer nok det at fleire gamblar på at det går fint å sløyfe husforsikringa. Ei reiseforsikring vil nok i den samanhengen virke meir aktuell sidan det er meir truleg at du vil sende inn forsikringskrav p.g.a. knust mobilskjerm eller stjelt jakke. Det vil fortsatt være mange kundar som heller vil inngå eigne forsikringsavtalar, til dømes alle som bur i burettslag/sameige og som ikkje vil ha eit pakketilbod som også inkluderer ei husforsikring som dei alt har via sitt sameige/burettslag. Alle som har obligatorisk innboforsikring som del av sin fagforeningskontingent. Eller alle dei som ikkje har arvingar og derfor ikkje treng livsforsikringsdelen, osv. Sjølv med ein slik storavtale som inkluderer "alt" du treng av forsikringar, så vil det ikkje bli ein prisgunstig avtale for dei som alt er dekt av ei forsikring. Men det vil være gunstig for dei som treng tryggheit med å være forsikra utan at dei klarer å sette seg inn i kva dei treng av forsikringar.

Tanken er at det er staten som står for anbudskonkurransen om å levere eit produkt, ikkje at staten sjølv skal drive med forsikringssalg. I dag så er det kvart enkelt forsikringsselskap som tilbyr gjennomgang av forsikringsavtalane dine for å sette saman det du treng av forsikringar, men deiner naturleg nok ikkje veldig interessert i konkurranse frå andre selskap og vil ofte selge inn dekningar og fordelar som dei veit konkurrentane ikkje tilbyr for å framstå i eit betre lys. Hadde nokon utfordra forsikringsselskapa på å f.eks. anna kvart år gi sin beste pris på ei forsikring som dekker alt som er lista opp i ei liste over minstekrav, så kunne vi fått ei enkelt forsikringspakke til ein OK pris for alle dei som ikkje har klart å sette seg inn i det fagfeltet det er å forstå forsikringsavtalar utan å bli lurt til å kjøpe unødvendige forsikringar.

Eg trur at den beste løysinga hadde vært om staten hadde lagt ut eit offentleg anbod på å tilby ei standarisert forsikringspakke som alle innbyggere kan teikne via til dømes NAV. Ein slik forsikringspakke må inneholde bolig, innbo, reise, livs og uføreforsikring. Kanskje også elsparkesykkelforsikring då det fortsatt er mange som ikkje veit eller bryr seg om det kravet. Prisen blir då pressa ned ved ar forsikringsselskapa konkurrer om å tilby ein avtale som blir formidla og anbefalt av Staten. Ei slik forsikring hadde ikkje blitt den billegaste på markedet, då dei som bur i borettslag ikkje treng boligforsikring eller at dei som er einslege utan barn ikkje treng livsforsikring, men det ein hadde fått er ein enkel avtale der ein er garantert å være dekt på dei viktigaste områda. Dei som ønsker å heller sette saman sin eigen forsikringspakke skal sjølvsagt få takke nei til den standariserte forsikringspakken men må då også bekrefte at dei forstår konsekvensen av å være underforsikra.

Eg syns ikkje at forsikring skal være lovpålagt, anna enn at ein muligens kan vurdere å legge ansvaret over på banken for at boligen er forsikra når den er stilt som sikkerheit for lån. Frå før så har vi pålagt bankane å ikkje gi lån på meir enn 5x inntekt nettopp fordi folk ikkje skal ende opp med gjeld som er større enn dei klarer å betale, så ein tilsvarande løysing kan vurderast ved å gjere det ulovleg for bankane å kreve inn 3 mill i usikra lån etter ein brann i uforsikra bolig. Sidan forsikring er eit privat ansvar så kunne løysinga vært at banken har a svar for å kreve tvangssalg dersom bolig som er stilt som sikkerheit ikkje er forsikra. Om folk har nedbetalt bolig og ønsker å spare utgifta med forsikring så synes eg det må være lov, det er bankens muligheit til å gjere om boliglån med pant i boligen til eit usikra lån som er problematisk. Har du uforsikra nedbetalt bolig som brenner ned så taper du berre eigenkapitalen din og kan fortsatt få nytt boliglån. Om du mister ein uforsikra bolig som du fortsatt har lån på så sitter du i saksa ettersom du får dobble buutgifter ved at du både må betale boliglånet og samtidig må inn på leigemarkedet for å ha ein plass å bu. Det er ein økonomisk situasjon som det i praksis er umogleg å jobbe seg ut av.